İspanya, Portekiz ve Fransa gibi ülkelerde yaşayanlar, araçlarını yıkamak için biraz beklemeli. Şu an Akdeniz üzerinden Batı Avrupa'ya doğru hareket eden büyük bir Sahra tozu bulutu, turuncu günbatımları, puslu ufuklar ve ince bir çöl kumu tabakasıyla beraber geliyor.

Copernicus Atmosfer İzleme Servisi'nin (CAMS) son verilerine göre, bu toz bulutu önümüzdeki günlerde kuzey yönüne ilerleyerek önce İber Yarımadası'nda hava kalitesini önemli ölçüde düşürecek, ardından Birleşik Krallık ve İskandinavya'ya ulaşacak. Bu küçük parçacıklar Sahra'dan havaya taşındı ve Avrupa'ya varmak için binlerce kilometre kat etti.

Sağlık Açısından PM10 Partikülleri Tehlike Oluşturuyor

CAMS'te kıdemli bilim insanı Mark Parrington, atmosferin bileşimi sayesinde sınırların ötesinde bir bağlantı olduğunu vurguluyor. Sahra tozunun yol açtığı PM10 partikülleri, çapları 10 mikrometreden küçük olan nispeten iri parçacıklar olarak tanımlanıyor. Bu parçacıklar akciğerlere kadar inebilir, solunum yollarını tahriş edebilir, astımı kötüleştirebilir ve özellikle yaşlılar ile küçük çocuklar gibi hassas gruplar için risk oluşturabilir.

İspanya'da AEMET, Portekiz'de IPMA ve Fransa'da Météo-France gibi ulusal meteoroloji kurumları, hava kalitesindeki düşüşe dair uyarılar yayınladı. Avrupa'da genellikle PM2.5 partiküllerine alışkın olan halk, Sahra tozunda daha büyük parçacıkların hakim olduğunu bilmelidir. PM2.5’ler daha küçük oldukları için akciğerlerin derinliklerine inebilir ve kan dolaşımına karışabilir.

İklim Değişikliği ve Sahra Tozu İlişkisi

Sahra tozu olayları sık sık medyada yer alıyor ancak bunların küresel ısınmayla doğrudan bağlantısı konusunda bilimsel kesinlik henüz mevcut değil. Parrington, çölleşmenin toz kaynaklarını nasıl etkilediğine dair net bir tablo bulunmadığını belirtiyor. Sahra Çölü'nün özellikle Çad'daki Bodélé Çukuru gibi sıcak noktalardan önemli miktarda toz yayıldığını ifade ediyor.

Yüksek sıcaklıklar, kuraklık ve artan buharlaşma toprak nemini azaltıyor, bu da kötü arazi yönetimiyle birleşince kum ve toz fırtınalarına zemin hazırlıyor. Ayrıca, atmosferik dolaşımdaki değişikliklerin Avrupa'ya ulaşan Sahra tozu fırtınalarının sıklığını artırabileceğine dair bazı tahminler var, ancak bunlar henüz kesinleşmiş değil.

Önümüzdeki Günlerde Neler Bekleniyor?

Toz bulutu geçerken etkilenen bölgelerde yaşayanlar yağmurla karışan parçacıkları görebilir; bu parçacıklar yüzeylerde bulanık tortu bırakabilir. Sağlık yetkilileri, yoğun etkilenen alanlarda yaşayanların puslu hava şartları süresince zorlu açık hava aktivitelerinden kaçınmalarını öneriyor.

Öte yandan, tozlu hava akşam ışığını turuncu ve kırmızı tonlara dönüştürerek etkileyici günbatımı görüntüleri sunabilir. Fotoğrafçılar için Mars’ı andıran bu manzaralar yakalamak için ideal bir zaman olabilir.

Sahra tozu olayını gösteren CAMS küresel aerosol tahminlerine, ilgili bağlantı üzerinden ulaşılabilir.