Türkiye'nin Antarktika'da düzenlediği bilim seferleri, 10. yılına ulaşırken, Türk bilim insanları gezegenin geleceğine yönelik çözüm arayışlarını sürdürüyor. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü tarafından organize edilen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi, bu yıl 15 farklı araştırma projesiyle devam ediyor.

Çeşitli Alanlarda Kapsamlı Araştırmalar

Zorlu Antarktika koşullarında yürütülen çalışmalar, küresel iklim değişikliğinden yer bilimlerine, yakın uzay gözlemlerinden biyolojik çeşitliliğe, sağlık ve tarımdan ekosistem dinamiklerine kadar pek çok alanda bilimsel veriler sağlamayı amaçlıyor. 10. Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projelerin önemine dikkat çekerek, "Bilimsel çalışmaların etkin yürütülmesi, lojistik süreçlerin dikkatlice yönetilmesi, saha güvenliğinin sağlanması ve elde edilen verilerin düzenli raporlanması güçlü bir koordinasyon gerektiriyor." dedi.

Deniz Ekosistemi ve Jeolojik Araştırmalar

Antarktika'nın yaz döneminde Lystad ve Marguerite körfezlerinde plankton ve pigment yapılarının incelendiğini belirten Başar, bu çalışmaların bölgedeki denizel ekosistemin izlenmesine katkı sağladığını vurguladı. Sefer lider yardımcısı Dr. Göksu Uslular ise Horseshoe Adası’nda yürütülen jeolojik araştırmaların bölgenin yer bilimleri açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Adadaki kayaç türlerinin detaylı incelenmesi ve jeolojik evrimin ortaya konulması için kesintisiz çalışmalar devam ediyor.

Biyogüvenlik Önlemleri ve Sağlık Protokolleri

Antarktika'da yürütülen bilimsel faaliyetler öncesinde flora ve faunanın korunması amacıyla yeni biyogüvenlik önlemleri alındı. Kuş gribinin bölgeye taşınma riskine karşı, geçen yıl hazırlanan özel sağlık ve kontrol protokolü sefer ekibinde bulunan araştırmacılar için uygulandı. Bu kapsamda, İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı tarafından sağlık değerlendirmeleri ve risk analizlerine yönelik prosedürler belirlendi. Yetkililer, alınan önlemlerin yalnızca insan sağlığını değil, aynı zamanda Antarktika'nın hassas ekosistemini korumayı amaçladığını ifade etti.

Katılımcıların Araştırma Konuları

Seferde yer alan Türk bilim insanları, 15 farklı projeyle çeşitli bilimsel sorulara yanıt arıyor. Yıldız Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi M. Fahri Karabulut, "Antarktika Yarımadası Horseshoe Adası'nda GNSS ve İHA ölçümleri ile buzul ve atmosfer gözlem çalışmaları" projesi kapsamında, küresel iklim değişikliğinin Antarktika buzulları ve atmosfer sistemi üzerindeki etkilerini inceliyor. Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı Harita Genel Müdürlüğü ve Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı da deniz ve kara üzerinde ölçümler yapıyor.

HGM'den Muharrem İspekter, "Sabit GNSS İstasyonunun Bakım, Onarım ve GNSS Verilerinin Toplanması" başlıklı çalışmasında, Dismal ve Horseshoe adalarındaki jeodinamik hareketliliği araştırıyor. Türk Deniz Kuvvetleri'nden Rasit Eren ise Horseshoe Adası çevresinde deniz tabanının derinlik ve yapısını üç boyutlu haritalayarak, suyun sıcaklık, tuzluluk ve basınç gibi özelliklerini ölçüyor.

Tıp personeli Yusuf Eminnevabi, "Ekstrem çevre koşullarında koruyucu hekimlik, acil müdahale organizasyonu ve tıbbi risk yönetimi" üzerine çalışıyor. Bulgaristan Antarktika Enstitüsü ile işbirliği yapan Doç. Dr. Stoyan Georgiev, Horseshoe Adası'ndaki mineralizasyonların tektonik ve magmatik evrimini araştırıyor.

Uzay Gözlemleri ve Ekosistem Araştırmaları

Prof. Dr. Sertaç Öztürk, "Antarktika'da Kozmik Müon Akısı Ölçümü ve Güneş Aktivitelerinin Etkileri" projesiyle, güneş aktivitelerinin kozmik radyasyon üzerindeki etkisini inceliyor. Araştırma görevlisi Digdem Yıldız, "Çok Düşük Frekans (VLF) Yakın Uzay Gözlemleri" kapsamında elektromanyetik sinyallerin yayılımını araştırıyor.

Doç. Dr. Atilla Karataş, periglasyal göllerin evrimi ve besin artışı süreçlerini incelerken, Dr. Hicret Aslı Yalçın metagenomik yöntemlerle göl sedimentlerindeki mikrobiyal çeşitliliği değerlendiriyor. Öğretim üyeleri Ayşegül Feray Gökdere ve Meltem Çelen, iklim değişimi, manyetik alan değişimleri ve kalıcı organik kirleticilerin dağılımı üzerine çalışmalar yürütüyor. Yüksek lisans öğrencisi Beyza Doruk ise potansiyel toksik fitoplankton türlerinin özelliklerini araştırıyor.

Yeni İlaç Adayları ve Biyogübre Çalışmaları

Dr. Çağlar Sağun, Antarktika toprak ekosistemindeki mikroorganizmaların yapısını inceleyerek biyogübre olasılıklarını araştırıyor. Araştırma görevlisi Gözde Yeşiltaş İmamoğlu, kutup bölgesinden elde edilen alg ve bitkilerden antiviral ilaç aday moleküller geliştirilmesi üzerine çalışmalar yapıyor.

Antarktika'dan Haberler Anadolu Ajansı'nda

Anadolu Ajansı Foto Muhabiri Şebnem Coşkun, kutup seferlerinde gerçekleştirilen bilimsel çalışmaları, küresel iklim değişikliğinin etkilerini ve canlı yaşamını fotoğraf ve videolarla dünyaya duyurmayı amaçlıyor. Antarktika'daki bu çalışmaların sadece bilimsel veri üretmekle kalmayıp, insanlığın karşılaştığı küresel sorunlara somut çözüm önerileri sunduğu belirtiliyor.