Doğal El Nino döngüsü, dünya genelindeki hava koşullarını köklü şekilde etkilerken, meteorologlar bu döngünün hem küresel ısınmadan etkilendiğini hem de ısınmaya katkı sağladığını belirtiyor. Son yapılan araştırma, El Nino ile zıt kutbu La Nina arasındaki ısınma ve soğuma döngüsünde meydana gelen olağan dışı sapmanın, gezegenin sıcaklık seviyesinin son üç yılda neden yeni bir düzeye ulaştığını açıklayabileceğini gösteriyor.

El Nino ve La Nina Tanımlarında Değişiklik

Küresel ısınmanın hızlandırdığı ani hava değişiklikleri sebebiyle bilim insanları, El Nino ve La Nina olaylarını tanımlama yöntemlerini güncellemek zorunda kaldı. Dünya genelinde yükselen su sıcaklıkları, ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nin (NOAA) bu ay, hava deseninin yeni bir döngüye geçtiği anı hesaplama biçimini değiştirmesine yol açtı. Bu değişiklik, daha sık La Nina olayı ve daha az El Nino durumu olarak sınıflandırılmaya neden olacak.

Enerji Dengesizliğinin Artışı ve Sıcaklıklardaki Sıçrama

Dünya'nın ortalama aylık sıcaklığı, insan kaynaklı iklim değişikliğine bağlı uzun vadeli yükseliş trendinden 2023 başında belirgin şekilde saparak artmaya başladı ve bu yükseliş 2025 boyunca sürdü. Japon araştırmacılar tarafından Nature Geoscience dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, Dünya'nın enerji dengesizliği olarak adlandırılan, gezegene gelen ile ayrılan enerji arasındaki farkın 2022'de nasıl büyüdüğü incelendi.

Araştırmaya göre, bu enerji dengesizliğindeki artışın yaklaşık %75'i, insan kaynaklı iklim değişikliği ile üç yıl süren soğuk La Nina döngüsünden sıcak El Nino'ya geçişin birleşiminden kaynaklanıyor.

El Nino ve La Nina Nedir?

El Nino, Ekvatoral Pasifik'te görülen doğal ve döngüsel bir ısınma olayıdır ve dünya hava desenlerini değiştirir. La Nina ise bu bölgelerde ortalamanın altında sıcaklıklarla kendini gösterir. El Nino genellikle küresel sıcaklıkları artırırken, La Nina uzun vadeli ısınmayı baskılar. La Nina dönemleri, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde artan kasırga ve kuraklık nedeniyle daha fazla hasara yol açma eğilimindedir.

Hava Döngülerindeki Anomaliler ve Enerji Transferi

2020-2023 arasında, El Nino olmadan alışılmadık bir "üçlü dalış" La Nina dönemi yaşandı. La Nina sırasında sıcak su daha derinlerde kalır, yüzey soğur. Tokyo Üniversitesi iklim bilimcisi Yu Kosaka, bu durumun uzaya enerji çıkışını azalttığını belirtiyor. Kosaka, "Vücut sıcaklığımız yükseldiğinde enerjiyi dışarı verme eğilimindeyiz, Dünya’da da benzer bir durum yaşanıyor. Ancak üç yıl süren La Nina’da tam tersi gerçekleşti." diyor.

Eski NOAA meteoroloğu Tom Di Liberto, La Nina'dan El Nino'ya geçişi "tencerenin kapağının fırlaması" benzetmesiyle anlatıyor. Bu süreçte Dünya’da hapsolan ısının açığa çıktığı ifade ediliyor.

Yeni Tanımlamalar ve NOAA’nın Yaklaşımı

Geçmişte El Nino ve La Nina, tropik Pasifik’in üç bölgesindeki sıcaklık farklarının 0,5 santigrat derece üzerinde veya altında olmasıyla tanımlanıyordu. Ancak küresel ısınma nedeniyle "normal" kabul edilen değerler sürekli değişiyor. NOAA, bu ay itibarıyla 30 yıllık ortalama yerine, sıcaklıkları tropik bölgenin geri kalanıyla karşılaştıran göreli bir El Nino endeksine geçti.

NOAA Jeofizik Akışkanlar Dinamiği Laboratuvarı meteoroloğu Nat Johnson, son dönemde eski ve yeni yöntem arasında yarım santigrat dereceye varan farklar olduğunu ve bunun önemli bir etki yaratacağını belirtiyor. Yeni yöntem, su ve atmosfer etkileşimlerini daha doğru yansıtıyor ve muhtemelen daha fazla La Nina, daha az El Nino olayına işaret ediyor.

Yeni Bir El Nino Geliyor

NOAA’nın tahminlerine göre, 2026 yaz sonu ya da sonbaharda yeni bir El Nino oluşabilir. Bu durum, Atlantik’te kasırga faaliyetini azaltabilir ancak 2027’de küresel sıcaklıkların daha da yükselmesine neden olabilir.

Woodwell İklim Araştırma Merkezi’nden Jennifer Francis, "El Nino geliştiğinde yeni bir küresel sıcaklık rekorunun kırılması muhtemeldir" diyor. Francis ayrıca, "Normal kavramı yıllar önce geride bırakıldı; sistemde bu kadar çok ısı varken herkes aşırı hava koşullarına karşı hazırlıklı olmalı" uyarısında bulunuyor. Bu kritik uyarı, iklim taşıyıcısının çökme riskiyle ilgili bilim insanlarının uyarıları ile paralellik gösteriyor.