Gökyüzü gözlemcileri, WISPIT 2 adlı genç bir yıldızın çevresinde oluşmakta olan iki dev gaz gezegeni keşfetti. Bu bulgu, gezegen sistemlerinin doğuş sürecine dair şimdiye kadar elde edilen en net ve eşzamanlı görüntüler arasında yer alıyor.

WISPIT 2 Sistemi: Nadir Bir Gezegen İkilisi

İrlanda'daki Galway Üniversitesi'nden doktora öğrencisi ve çalışmanın başyazarı Chloe Lawlor, WISPIT 2'nin gezegen oluşumuna dair en iyi pencere olduğunu belirtti. The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, WISPIT 2, PDS 70'den sonra bir yıldız çevresinde ikili gezegen oluşumu doğrudan gözlemlenen ikinci sistem olarak kayıtlara geçti.

Lawlor, bu yapılar sayesinde henüz tespit edilmemiş daha fazla gezegenin varlığına işaret edildiğini ifade etti. WISPIT 2'nin diskinin alışılmadık büyüklükte ve belirgin yapıda olması, oluşan gezegenlerin açtığı boşluklar ve halkalarla dikkat çekiyor.

Christian Ginski, Galway Üniversitesi araştırmacısı ve çalışmanın ortak yazarı, "WISPIT 2, sadece tek bir gezegen değil, tüm bir gezegen sisteminin oluşumunu gözlemleyebileceğimiz kritik bir laboratuvar sunuyor" dedi.

İki Dev Gaz Gezegenin Özellikleri

Geçen yıl keşfedilen ilk gezegen WISPIT 2b, Jüpiter’in yaklaşık beş katı büyüklüğünde ve yıldızından oldukça uzak bir yörüngede yer alıyor. Şimdi ise, yıldıza daha yakın konumda ikinci bir gezegen, WISPIT 2c, doğrulandı. Leiden Gözlemevi’nde doktora öğrencisi ve önceki çalışmanın lideri Richelle van Capelleveen, "Yeni oluşan bir gezegenin tespiti, mevcut teknolojimizin inanılmaz potansiyelini gözler önüne serdi" yorumunda bulundu.

WISPIT 2c, yıldızına dört kat daha yakın ve kardeşinden iki kat daha büyük bir kütleye sahip. Her iki gezegen de Güneş Sistemi'ndeki dış gezegenlere benzer şekilde gaz devi olarak sınıflandırılıyor.

Gözlemler ve Kullanılan Teknoloji

Galway Üniversitesi ve Leiden Gözlemevi ekipleri, gezegenleri belgelemek için Avrupa Güney Gözlemevi’nin Very Large Telescope (Çok Büyük Teleskop) ve onun interferometresini kullandı. Bu araçlar, sistemdeki detayların yüksek çözünürlüklü incelenmesini sağladı.

Gezegenlerin Doğuş Süreci

NASA’nın açıklamalarına göre, gezegen oluşumu milyonlarca yıl süren bir süreç olup, yıldız çevresindeki gaz ve toz yığınlarının kütle çekim ve diğer kuvvetlerle çarpışması sonucu başlar. Bu çarpışmalar, malzemenin yumuşak bir şekilde birleşerek kartopu gibi büyümesini sağlar.

Zamanla toz parçacıkları birleşerek çakılları, çakıllar da kilometrelerce büyüklükte kayaları oluşturur. Oluşan gezegenler, yörüngelerinde ilerlerken çevrelerindeki malzemeyi süpürerek boşluklar bırakır. Aynı zamanda yıldız, çevresindeki gazı yutarak, daha uzak malzemeyi dışa iter.

Bu süreç sonunda, bazı gezegenler Dünya gibi kayalık yapıya sahip olurken, yeteri kadar gaz toplayabilenler Jüpiter ve Satürn gibi dev gaz gezegenlerine dönüşür. WISPIT 2b ve WISPIT 2c de bu kategoriye giriyor.

Üçüncü Bir Gezegenin Olasılığı

Bilim insanları, sistemde henüz gözlemlenememiş üçüncü bir gezegenin varlığından şüpheleniyor. Daha dış bölgede yer alan küçük bir boşluk, muhtemel bu gezegenin işareti olabilir. Lawlor, "Bu boşluğun dar ve sığ yapısı, potansiyel gezegenin Satürn kütlesinde olabileceğini gösteriyor" dedi.

Gelecekteki çalışmalarla bu ihtimal doğrulanabilir. Christian Ginski, "Yakında faaliyete geçecek olan Avrupa Güney Gözlemevi’nin Extremely Large Telescope'u (Aşırı Büyük Teleskop) ile böyle bir gezegeni doğrudan görüntüleyebileceğiz" ifadesini kullandı.