1940'ların sonu ile 1950'lerin başında, Avrupa'nın bölgeden çekilmesi sonrası Orta Doğu halkları büyük değişim beklentileri içine girmişti. Muhammed Musaddık ve Cemal Abdünnasır gibi liderler, ekonomik kalkınma ve toplumsal refahı hedefleyen politikalarıyla geniş halk desteği elde etti.

Ancak bu olumlu tablo uzun sürmedi. 1953 yılında Musaddık'ın İran petrollerini millileştirme girişimi, CIA destekli bir darbeyle engellendi ve bu gelişme bölgedeki güç dengelerini köklü biçimde değiştirdi. Aynı dönemde, Nasır'a karşı yürütülen propaganda ve “komünizmle mücadele” söylemiyle düzenlenen müdahaleler, Orta Doğu'yu süper güçlerin rekabet alanı haline getirdi.

Bölgedeki İstikrarsızlığın Kaynakları

Bu süreç, bölgenin otoriter rejimler, vekâlet savaşları ve uzun süreli istikrarsızlıkla karşı karşıya kalmasına yol açtı. Araştırmacı Gerges, yaygın Batı merkezli anlatıların aksine, Orta Doğu'daki demokratikleşme sorunlarını kültürel veya dinsel faktörlere bağlamıyor.

Bernard Lewis'in yaklaşımına karşı çıkan Gerges, asıl belirleyici unsurların emperyal müdahaleler, Soğuk Savaş rekabeti ve çıkar odaklı dış politikalar olduğunu vurguluyor.

Tarihsel Bağlamda Siyasal İslam ve Bölge Analizi

Kitap, sadece geçmişi anlamakla kalmayıp, günümüzde bölgedeki siyasal İslam'ın yükselişi gibi olayları da tarihsel bağlama oturtarak değerlendirilmesine katkı sağlıyor. Orta Doğu'nun demokratik kurumlar geliştirememesi sorusuna yeni bir perspektifle yaklaşan ve Timaş Yayınları tarafından yayımlanan "Hata Asıl Neredeydi?", bölgenin kaçırdığı tarihi fırsatları tekrar gündeme taşıyor.