Yeni yapılan araştırmalar, kralice bombus arılarının su altında en az bir hafta boyunca yaşamlarını sürdürebildiklerini ortaya koydu. Bu şaşırtıcı yetenek, böceklerin kış uykusuna benzer bir durum olan diapoz halindeyken gerçekleşiyor.

Diapoz dönemi, altı ila dokuz ay süren ve arıların toprak altında kış uykusuna benzer bir duruma geçtiği bir zaman dilimini kapsıyor. Bu süreçte, yağmur ve eriyen kar nedeniyle yuvalar suyla dolabiliyor ve arılar suya karşı savunmasız hale geliyor.

Su Altında Nefes Alarak Hayatta Kalıyorlar

Bilim insanları, kolonide bu yeteneğe sahip tek birey olan kralice arıların su altında nefes alarak ilkbahara kadar yaşamlarını sürdürebildiklerini belirtti. Bu bulgular, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmayla desteklendi.

Çalışmanın ortak yazarı Sabrina Rondeau, pestisitlerin bombus arıları üzerindeki etkisini incelerken tesadüfen bu durumu keşfetti. Diapoz halindeki kraliceleri toprakla doldurulmuş tüplerde soğuk bir buzdolabına yerleştirirken, yoğunlaşan su nedeniyle bazı tüpler tamamen suyla doldu ve dört kralice tamamen suya gömüldü. Rondeau, şaşkınlıkla arıların hala hayatta olduğunu gözlemledi.

Deneylerde Kralice Arıların Dayanıklılığı İncelendi

Rondeau, 2024 yılında yaptığı bir çalışmayla bu keşfi doğruladı ve kralice bombus arılarının su altında bir hafta hayatta kalabildiğini gösterdi. Yeni çalışma ise arıların bu sıra dışı yeteneğinin mekanizmasını detaylı şekilde inceledi.

Araştırma ekibi, sağlıklı kraliceleri kış koşullarını taklit eden soğuk ve karanlık bir ortamda diapoz haline getirdi. Ardından böcekleri suyla dolu haznelere daldırdı. Bazı arılar birkaç saat, diğerleri ise sekiz güne kadar su altında tutuldu. Deney boyunca arıların metabolizma hızları ve fizyolojik değişimleri ölçüldü.

Sonuçlar, suya batırılan kralicelerin düşük ancak ölçülebilir karbondioksit üretmeye devam ettiğini, bunun da su altında nefes aldıklarını gösterdi. Metabolizma hızı, su altında kalma süresi boyunca sabit kaldı.

Ek Anaerobik Enerji Sistemi Hayatta Kalmayı Sağlıyor

Araştırmacılar, arıların solunumun yanı sıra vücutlarında laktat birikimine yol açan ek bir anaerobik enerji sistemi kullandığını tespit etti. Su dolu haznelerden çıkarıldıktan sonra kralicelerin metabolizma hızı, vücutları toparlanıp laktatı atmaya çalışırken iki ila üç gün boyunca keskin biçimde arttı.

Araştırma ekibi, bu fizyolojik kapasitenin kralice arıların aşırı çevresel koşullara dayanıklılığının temelini oluşturduğunu ve karasal böceklerin su baskını riski yüksek habitatlarda nasıl hayatta kalabileceğine dair önemli ipuçları sunduğunu belirtti.

"Bu tür koşullara dayanabilme yeteneği, özellikle değişen ilkbahar sel düzenleri karşısında hayati önem taşıyabilir," diye eklediler.