Sosyal medyada yayıldığı iddia edilen ve gençler arasında parasetamol doz aşımını içeren "parasetamol challenge" adlı akım, sağlık otoriteleri tarafından ciddi şekilde uyarılıyor. Avrupa genelinde sağlık uzmanları, ergenlerin çevrim içi ortamda yüksek miktarda parasetamol almaya yönelik sözde yarışlar yaptığına dair haberler üzerine alarma geçti.

Akımın Gerçekliği ve Sağlık Riskleri

Bu meydan okumaya dair ilk atıflar 2015 yılına kadar uzanmakla birlikte, TikTok ve benzeri platformlarda yapılan araştırmalarda, insanların bu trende katıldığına dair sınırlı kanıt bulunuyor. Genellikle konuyla ilgili içerikler, sağlık profesyonelleri ve haber kaynakları tarafından yapılan uyarılar şeklinde karşımıza çıkıyor.

Belçika'da EpiCURA Hastane Merkezi, şubat ayında sosyal medya meydan okumasına bağlı parasetamol doz aşımı vakaları nedeniyle üç hastayı tedavi ettiklerini Euronews Health'e doğruladı. Belçika Federal İlaç ve Sağlık Ürünleri Ajansı da 6 Şubat'ta bu risklere ilişkin bir uyarı yayımladı. Ajans, yüksek doz parasetamol kullanımının psikotrop etkiler yaratmadığını belirtti.

Diğer Ülkelerdeki Durum ve Uzman Görüşleri

Başka ülkelerde de parasetamol doz aşımı vakalarında artış olduğu bildiriliyor. İspanya'daki Málaga Bölge Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapan çocuk hemşiresi Silvia Oliva, hastanenin sosyal medya paylaşımında, ebeveynlere çocuklarıyla iletişim kurmaları, teknolojiyi kullanırken rehberlik etmeleri ve kusma, karın ağrısı, aşırı uyku hali gibi uyarı işaretlerine karşı dikkatli olmaları gerektiğini ifade etti.

Finlandiya İlaç Kurumu Direktörü Piia Vuorela, gençlerin ilaçlarla ilgili riskleri anlamalarının önemine vurgu yaparak, yetişkinleri bu tehlikeler hakkında küçük yaştaki çocuklarla konuşmaya çağırdı. Portekiz Eczacılar Birliği ise parasetamolün toksisitesinin klinik belirtiler ortaya çıkmadan önce kendini gösterebileceğini belirterek, bu uygulamaların ciddi sağlık riski taşıdığını bildirdi.

"Doz aşımı, akut karaciğer yetmezliğine, karaciğer nakline ve aşırı durumlarda ölüme yol açabilen geri dönüşü olmayan karaciğer hasarına neden olabilir. Ayrıca, özellikle uzun süreli ve aşırı kullanım durumlarında böbrek hasarı da ortaya çıkabilir."

Doz Aşımı ve Korunma Yolları

Parasetamol için yetişkinlerde günlük önerilen üst sınır 4 gramdır; genellikle her 4-6 saatte 500 mg ile 1 gram arasında alınması tavsiye edilir. Çocuklarda ise doz kilo bazında hesaplanmakta olup, kilogram başına yaklaşık 60 miligram önerilmektedir. Ebeveynler, çocuklarının alması gereken doğru dozu belirlemek için onaylı çevrim içi hesaplayıcılardan faydalanabilir.

Zehirlenmenin ilk belirtileri arasında bulantı, kusma, terleme ve halsizlik yer almakta olup, bu belirtiler genellikle ilk 24 saat içinde ortaya çıkar. İlerleyen karaciğer hasarında karın ağrısı ve diğer ciddi komplikasyonlar da görülebilir. Doz aşımı şüphesi durumunda acilen tıbbi yardım alınması hayati önem taşır.

Parasetamolün Yaygın ve Güvenli Kullanımı

Parasetamol, ağrı kesici ve ateş düşürücü etkisi sebebiyle dünya genelinde en yaygın kullanılan ilaçlardan biridir. Kolay erişilebilir olmasıyla birlikte, sağlık otoritelerinin önerilerine göre kullanıldığında genellikle güvenli kabul edilir.