Türkiye, Brezilya, Danimarka, Endonezya, Fransa, Filistin, Finlandiya, İspanya, İsveç, İrlanda, İzlanda, Katar, Lüksemburg, Mısır, Norveç, Portekiz, Slovenya, Suudi Arabistan, Ürdün dışişleri bakanları ile Arap Birliği ve İİT Genel Sekreterleri, İsrail'in Batı Şeria'ya ilişkin hukuka aykırı kararlarına dair ortak bir yazılı açıklama yayımladı. Bu konuda detaylar için Türkiye ve 18 Ülke İsrail’in Batı Şeria Politikalarına Ortak Tepki Gösterdi başlıklı habere bakılabilir.

Açıklamada, İsrail'in Batı Şeria üzerindeki kontrolünü kapsamlı şekilde genişleten kararları en güçlü şekilde kınadıkları belirtildi. Açıklamada, bu değişikliklerin Filistin topraklarını İsrail'in sözde 'devlet arazisi' olarak yeniden sınıflandırdığı, yasa dışı yerleşim faaliyetlerini hızlandırdığı ve İsrail idaresini derinleştirdiği vurgulandı.

Uluslararası Hukuk İhlali ve Barış Vurgusu

Ortak açıklamada, İsrail'in yasa dışı yerleşimleri ve bu kararların Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ile Uluslararası Adalet Divanı'nın 2024 tarihli görüşü dahil uluslararası hukukun açık ihlali olduğu ifade edildi. Bu kararların sahadaki gerçekliği değiştirmeye ve fiili ilhakı ilerletmeye yönelik olduğu belirtildi.

Gazze için 20 Maddelik Plan gibi bölgesel barış ve istikrar çabalarını zayıflattığı ve bölgesel entegrasyon umutlarını tehdit ettiği kaydedildi. İsrail hükümetine bu kararları derhal geri alma, uluslararası yükümlülüklere uyma ve işgal altındaki Filistin topraklarının statüsünde kalıcı değişikliklerden kaçınma çağrısı yapıldı.

Yerleşim Politikalarında Hızlanma ve İhlal

Açıklamada, E1 projesinin onaylanması ve ihalesinin yayımlanmasıyla İsrail yerleşim politikalarında benzeri görülmemiş bir hızlanma yaşandığı belirtildi. Bu tür adımların Filistin Devleti'nin varlığına ve iki devletli çözümün gerçekleşmesine yönelik doğrudan saldırı olduğu vurgulandı.

1967’den bu yana işgal altında bulunan Filistin topraklarının, Doğu Kudüs dahil, demografik yapısını ve statüsünü değiştirmeye yönelik tüm tedbirlerin reddedildiği, her türlü ilhaka karşı olunduğu yinelendi.

Yerleşimci Şiddetine ve Vergi Gelirlerinin Serbest Bırakılmasına Çağrı

Batı Şeria’daki tırmanışa karşı İsrail’in yerleşimci şiddetine son vermesi ve sorumluların hesap vermesi istendi. Yasa dışı yerleşimlerin yayılmasına, zorla yerinden etmeye ve ilhak tehditlerine karşı uluslararası hukuka uygun somut adımlar atma kararlılığı tekrarlandı.

Ayrıca, İsrail’in Filistin Yönetimi’ne ait alıkonulan vergi gelirlerini derhal serbest bırakması talep edildi. Bu gelirlerin, Paris Protokolü uyarınca Filistin halkına temel hizmet sağlanması açısından kritik olduğu belirtildi.

Kalıcı Barış ve İki Devletli Çözüm Taahhüdü

4 Haziran 1967 sınırları temelinde, Arap Barış Girişimi ve ilgili BM kararları doğrultusunda Ortadoğu’da adil, kapsamlı ve kalıcı barışa ulaşma taahhüdü yinelendi. New York Bildirisi’nde de belirtildiği üzere, İsrail’in Filistin ihtilafını sona erdirmesinin bölgesel barış ve istikrar için şart olduğu vurgulandı. Bu bağlamda, AK Parti Sözcüsü Çelik'ten ABD Büyükelçisi Huckabee'nin İsrail açıklamalarına sert tepki önemli bir perspektif sunuyor.

Bölgedeki halklar ve devletler arasında barış içinde bir arada yaşamanın, ancak bağımsız, egemen ve demokratik bir Filistin Devleti’nin kurulmasıyla mümkün olacağı ifade edildi.