ABD Başkanı Donald Trump, 22 Şubat'ta Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, Grönland'da yeterince sağlık hizmeti alamayan hastalara yardım amacıyla bir hastane gemisi göndermeyi düşündüğünü duyurdu. Ancak Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, bu teklifi reddetti ve ülkedeki sağlık hizmetlerinin ücretsiz olduğunu, ABD'nin böyle bir hizmet sunamayacağını belirtti.

Grönland Sağlık Sistemi ve Personel Sorunları

Trump'ın iddiaları tamamen dayanaksız olmasa da, Grönland uzun süredir sağlık personeli bulmakta ve mevcut çalışanları elde tutmakta zorlanıyor. Hükümet, bu durumu aşmak için yabancı sağlık profesyonellerine oturma izinlerini kolaylaştırmak gibi çeşitli önlemler üzerinde çalışıyor. Sağlık ve Engelliler Bakanı Anna Wangenheim, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, sağlık sistemini güçlendirmek için çaba sarf ettiklerini ve yabancı uzmanları işe alma konusunda artan bir siyasi iradenin bulunduğunu ifade etti.

Wangenheim, ülkenin yardım tekliflerini değerlendirmeye açık olduğunu, hatta ABD'den gelecek yardımları bile kabul edebileceklerini vurguladı. Bakan ayrıca, sağlık çalışanlarının hastalara, dile ve kültüre saygı gösterdikleri sürece Grönland'da memnuniyetle karşılanacaklarını belirtti.

Demografik ve Sağlık Verileri

1 Ocak 2026 itibarıyla Grönland'ın nüfusu 56 bini aşmış olup, geniş bir alana dağılmış durumda. Yaklaşık 20 bin kişi başkent Nuuk'ta yaşarken, geri kalan nüfus uzak kasaba ve yerleşim yerlerinde bulunuyor. Bölge, dünyanın en düşük nüfus yoğunluğuna sahip alanlarından biri olarak kayda geçiyor.

2023 yılında, 100 bin kişi başına Engelliliğe Uyarlanmış Yaşam Yılı (DALY) cinsinden ölçülen hastalık yükü 38.715 olarak bildirildi. Bu rakam, Danimarka için 30.931 ve Avrupa ortalaması için 36.863 seviyesindeydi. Aynı yıl Grönland nüfusunun yaklaşık yüzde 1,5'inin kanser, yüzde 18,8'inin ise ruh sağlığı sorunlarıyla mücadele ettiği tahmin ediliyor; her iki oran da Avrupa Birliği ortalamasının üzerinde bulunuyor. Ayrıca yaşam beklentisi de Avrupa standartlarının gerisinde; yeni doğan erkek bebeklerin ortalama ömrü 69,3 yıl, kız bebeklerin ise 73,9 yıl olarak hesaplandı. Avrupa ortalaması ise 81,7 yıl seviyesinde.

Sağlık Hizmetlerinin Yapısı ve Zorlukları

Grönland sağlık sektörü, 70 farklı noktada hizmet veriyor ve yaklaşık 120 hekim kadrosuna sahip. Ancak bunların sadece 60'ı kadrolu personel konumunda. Trap Greenland adlı dijital ansiklopedinin verilerine göre, 300 hemşireden 200'ü sürekli çalışan olarak görev yapıyor. Ülke, beş bölgeye ayrılmış ve her bölgeye bir bölge hastanesi hizmet veriyor. Başkent Nuuk'taki Kraliçe Ingrid Hastanesi, hem Sermersooq Bölgesi'nin hem de ülkenin ulusal hastanesi olarak görev yapıyor.

Grönland Sağlık ve Engelli Bireyler Dairesi tıbbi danışmanı Henrik Hansen, Euronews Health'e yaptığı açıklamada, "Nuuk dışındaki sağlık sisteminin omurgasını aile hekimliği oluşturuyor" dedi. Danimarkalı uzmanlar, göz ameliyatları gibi ileri düzey işlemler için belirli aralıklarla Grönland'a geliyor. Diğer birçok cerrahi müdahale, iç hastalıkları ve psikiyatri hizmetleri ise büyük oranda Nuuk'taki hastanede gerçekleştiriliyor.

Sağlık hizmetleri 1992'den beri Grönland makamlarının yetkisinde bulunuyor fakat bazı hizmetler hala bölgesel olarak sunulamıyor.

İleri Düzey Tedavi İhtiyaçları

Grönland sağlık sistemi, temel tıbbi sorunların üstesinden gelirken, yüksek uzmanlık gerektiren tedavi ve karmaşık bakım genellikle Danimarka'da sağlanıyor. Hansen, radyoaktif maddelerle çalışacak ekipman eksikliği nedeniyle kanser hastalarının radyoterapi gibi ileri tedaviler için Danimarka'ya yönlendirildiğini aktardı. Ayrıca, anjiyoplasti, stent takılması ve kapak değişimi gibi girişimsel kardiyoloji işlemleri ile böbrek hastaları için hemodiyaliz ve nakil hizmetleri Grönland'da mevcut değil.

Grönland Sağlık Konseyi'nin 2025 yılı raporuna göre, mümkün olduğunca çok sayıda tedavinin hastaların evine en yakın yerde yapılması hedefleniyor. Sadece yerel olarak çözülemeyen vakalar Kraliçe Ingrid Hastanesi'nde ele alınmalı ve kapasite aşıldığında Danimarka'ya sevk edilmelidir. Ancak uzmanlık gerektiren tedavilerin yerelde sunulması, sadece personel eksikliği değil, aynı zamanda altyapı ve düzenleyici gereklilikler nedeniyle giderek zorlaşıyor.

Teletıbbın Önemi ve Uygulamaları

Coğrafi zorluklar Grönland'ın en büyük engellerinden biri olarak kalmaya devam ediyor. Bazı yerleşim yerlerinden sağlık tesislerine ulaşmak günler hatta haftalar sürebiliyor ve hava koşulları sık sık gecikmelere yol açıyor. Hansen, "Teletıp, yüz yüze temas ihtiyacını belli ölçüde azalttı. Örneğin, cilt hastalıkları artık Danimarka'dan sağlanan teletıp desteğiyle teşhis ediliyor" dedi.

Grönland Sağlık Hizmeti, 2023 yılında hastaların evlerinden sağlık profesyonelleriyle güvenli görüntülü görüşmeler yapmasını sağlayan "Puisa" adlı uygulamayı hayata geçirdi. Bu uygulama, ülkenin en uzak bölgelerine sağlık hizmeti ulaşımını kolaylaştırmayı amaçlıyor.