Medicana Ataköy Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İdris Kuzu, kulaklıkların içinde bulunan "Bisfenol A" (BPA) ve "Bisfenol S" (BPS) gibi endokrin bozucu kimyasalların, günlük 8 saatten fazla kullanılması halinde hormon sistemine zarar verebileceğini açıkladı.

Endokrin Bozucular ve Kulaklıklar

Prof. Dr. Kuzu, hastaneden yapılan açıklamada, son yıllarda bilim çevrelerinde yakından takip edilen endokrin bozucu maddelerin hormonlar üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti. Bazı kulaklıkların plastik içeriğinde BPA ve BPS maddelerinin bulunabileceğini belirten Kuzu, bu kimyasalların yalnızca kulaklıklarda değil, plastik su şişeleri, konserve kutuları, diş dolguları, oyuncak bebekler ve gözlük çerçeveleri gibi birçok üründe de kullanıldığını ifade etti.

Maruziyet Süresinin Önemi

Kuzu, bu maddelerle temas süresinin sağlık üzerindeki etkisini vurgulayarak, "Kulaklık günde 8 saatten fazla ya da her gün 8 saat civarında kullanıldığında endokrin bozucuların zarar verme olasılığı ciddi şekilde artar. Kısa süreli kullanımlarda ise etkilerin uzun vadede değerlendirilmesi gerekir" dedi.

Hormonal ve Sağlık Riskleri

Bisfenol A ve Bisfenol S'nin östrojen benzeri etkiler gösterdiğini ve östrojen reseptörlerine bağlandığını belirten Prof. Dr. Kuzu, bu maddelerin çocuklarda erken ergenliğe yol açabileceğini söyledi. Ayrıca, kadınlarda meme kanseri riskini artırabilirken, erkeklerde sperm kalitesinde düşüş, testosteron azalması ve jinekomasti gibi feminizan belirtiler ortaya çıkabileceğini açıkladı.

Endokrin bozucuların testosteronu doğrudan baskılayarak libido düşüklüğü, kas kaybı ve infertiliteye neden olabileceğini vurgulayan Kuzu, tiroid hormonları üzerinde de olumsuz etkileri olabileceğini belirtti. Tiroid reseptörlerine bağlanarak tiroid fonksiyonlarının yavaşlamasına, dolayısıyla tiroid tembelliğine sebep olabileceğini aktardı.

Metabolik ve Psikolojik Etkiler

Prof. Dr. Kuzu, bu maddelerin insülinin glukoz metabolizması üzerindeki etkilerini bozarak insülin direnci, kilo artışı ve diyabet riskini yükseltebileceğini söyledi. Ayrıca kortizolün aşırı salınımına neden olarak anksiyete ve uyku bozuklukları gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti. İnsanlarda bu konudaki çalışmaların sınırlı olduğunu fakat hayvan deneylerinde olumsuz etkilerin görüldüğünü ifade etti.

Öneriler

Kullanım süresi ve maruziyetin önemine işaret eden Kuzu, özellikle BPA ve BPS içeren ürünlere dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Bu maddeleri içeren kulaklıkların terleme ile cilt yoluyla emilerek olumsuz etkilerinin artabileceğini belirtti. Ancak kısa süreli ve günlük kullanımlarda ciddi bir sorun beklenmediğini; uzun süreli ve sürekli kullanımlarda ise endokrin bozucuların birçok hormonu etkileyebileceğini ifade etti.