Dünyaca ünlü uluslararası sanat etkinliği Venedik Bienali, 2026 yılında Rusya'nın katılımını kabul etti. Bu karar, 2022'deki Ukrayna işgali sonrası Rusya'nın kültürel dışlanmasının ardından ilk kez gerçekleşirken, hem uluslararası hem de bölgesel düzeyde önemli tartışmalara yol açtı.

Ukrayna ve AB'den Yoğun Eleştiriler

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sybiha ve Kültür Bakanı Tetyana Berezhna, 8 Mart Pazar günü yaptıkları ortak açıklamada, Venedik Bienali'nin "dünyanın en saygın sanat platformlarından biri olduğunu" vurgulayarak, Rusya'nın katılımının "Ukrayna halkına ve kültürel mirasımıza karşı işlenen savaş suçlarını aklama sahnesi" haline gelmemesi gerektiğini belirtti.

Avrupa Birliği Komisyonu ise üye devletlerin AB yaptırımlarına uyma zorunluluğunu hatırlatarak, bu kurallara uyulmaması halinde bienali düzenleyen vakfa sağlanan hibenin askıya alınması veya iptal edilmesi gibi önlemlerin değerlendirileceğini açıkladı.

Avrupa Ülkelerinden Ortak Mektup

Fransa, Almanya, İspanya ve Ukrayna'nın da aralarında bulunduğu 22 Avrupa ülkesinin kültür ve dışişleri bakanları, Venedik Bienali Vakfı'na gönderdiği mektupta Rusya'nın katılımının iptal edilmesini talep etti. Mektupta, "Kültür, toplumların karşı karşıya olduğu gerçeklerden ayrı düşünülemez ve kültürel kurumlar sadece sanatsal değil ahlaki sorumluluk da taşır" ifadeleri yer aldı. Ancak İtalya mektuba imza atmadı.

İtalya Kültür Bakanı Kararın Özerk Olduğunu Vurguladı

İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, bienal vakfının Rusya'nın katılımını kabul etme kararının tamamen özerk bir girişim olduğunu, hükümetin bu karara katılmadığını ifade etti. Başbakan Giorgia Meloni ise muhalefette olduğu dönemde de iktidarda olduğu sürede de Ukrayna'ya destek verdiğini ve Rusya'ya yaptırımların arkasında durduğunu belirtti.

Bienalin Yeni Başkanı ve Kültürel Tartışmalar

2024 yılında sağ kanat koalisyon hükümeti tarafından Bienal Vakfı başkanlığına getirilen Pietrangelo Buttafuoco, Mayıs ayında başlayacak bienale Rusya'nın da dahil edilmesi kararını aldı. Buttafuoco, sanatın diyalog için bir zemin olduğunu ve sansüre karşı durduğunu ifade etti. Bu karar, hem ülkede hem de uluslararası alanda sert karşılık buldu.

61. Venedik Bienali'nde 99 Ülke Yer Alacak

Bu yıl 9 Mayıs-22 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek olan 61. Venedik Bienali'ne toplam 99 ülke katılıyor. Organizasyon kapsamında ülkeler, temsil edecek sanatçıları bağımsız olarak seçiyor. Bienal Vakfı, Rusya'nın yanı sıra İran ve İsrail gibi uluslararası çatışmalara karışan ülkelerin de temsil edileceğini belirtti.

İsrail pavyonu, 2024 bienalinde Gazze işgali nedeniyle sanatçıların isteğiyle kapalı kalmıştı. Bu yıl Türkiye pavyonunda Nilbar Güreş'in "Gözlerinizden Öperim" adlı sergisi yer alacak ve koordinasyonu İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) üstleniyor.

Kış Paralimpik Oyunları ve Rusya'nın Temsili

Rusya'nın uluslararası sahnelere dönüşü, 2026 Kış Olimpiyatları'nda da tartışma konusu olmuştu. 6 Mart'ta düzenlenen açılış töreninde Rusya, Ukrayna işgali sonrası ilk kez bayrakla temsil edildi. Ukrayna dahil yedi ülke bu durumu protesto ederek Verona'daki törene katılmadı. Bu temsil kararı, İtalyan kurumlarca değil Uluslararası Paralimpik Oyunlar Komitesi tarafından alınmıştı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya'nın bu hamlesini "kirli" ve "korkunç" olarak nitelendirmişti.