Türkiye'de 2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı, Sıfır Atık Hareketi kapsamında sürekli artarak 2024'te yüzde 36,08'e ve 2025'te yüzde 37,53 seviyesine ulaştı.

Sıfır Atık Hareketi'nin Başlangıcı ve Gelişimi

27 Eylül 2017'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülüyor. Proje, Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü.

BM Genel Kurulu'nda 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin ortak sunuculuğuyla yapılan oylama sonucunda 30 Mart, "Uluslararası Sıfır Atık Günü" ilan edildi.

Uygulama ve Eğitim Çalışmaları

Bakanlık verilerine göre, Sıfır Atık Yönetim Sistemi bugüne kadar 217 bin bina ve yerleşkede uygulamaya kondu. Proje kapsamında 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Ekonomik ve Çevresel Katkılar

2017-2025 döneminde, 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik ile diğer atıklar olmak üzere toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık, lisanslı işletmeler tarafından işlenerek ülke ekonomisine 365 milyar TL katkı sağladı.

Enerji tasarrufu olarak 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu gerçekleştirildi. İstanbul’un iki yıllık su tüketimine eşdeğer 2 trilyon litre su tasarrufu sağlandı. Ayrıca, Türkiye’deki tüm araçların bir yıllık yakıt tüketiminden fazla olan 60 milyar litre petrol tasarrufu elde edildi.

Yaklaşık 390 milyon metreküp depolama alanı tasarrufu sağlanarak, 55 bin futbol sahası büyüklüğünde alan korundu.

Sera Gazı Emisyonu ve Orman Koruma

Projeyle Türkiye’deki ormanların yaklaşık yüzde 7’sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi engellendi. Bu sayede, yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı emisyonunun önüne geçildi.

Gelecek Hedefleri ve Bakanın Mesajı

Türkiye, geri kazanım oranını 2035 yılında yüzde 60’a, 2053 yılında ise yüzde 70’e yükseltmeyi hedefliyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü dolayısıyla sosyal medya hesabından yaptığı videolu paylaşımda, "Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın kendini yenileme hızını aşmış durumda. Artık mesele sadece üretmek değil, nasıl tükettiğimiz. Saygıdeğer Emine Erdoğan'ın 'bir vicdan ve gönül inisiyatifi olarak' insanlığa armağan ettiği Sıfır Atık hareketiyle israfı reddediyor, kaynağı koruyor, geleceği önceliyoruz. Sıfır Atık bir tercih değil; mecburiyettir" ifadelerini kullandı.