Ankara'nın Kızılcahamam ilçesi, Sıfır Atık Projesi kapsamında pilot bölge olarak seçilmesinin ardından ayda ortalama 100 ton geri dönüştürülebilir atığı ekonomiye kazandırıyor.

2017 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayelerinde başlatılan Sıfır Atık Projesi, atıkların ekonomik değere dönüştürülmesi, kaynak verimliliğinin artırılması ve çevresel sürdürülebilirliğin güçlendirilmesini hedefleyen kapsamlı bir yönetim modeli olarak uygulanıyor.

Projenin Kapsamı ve Uygulamaları

Proje kapsamında atık oluşumunun azaltılması, kaynağında ayrıştırılması, geri kazanım oranlarının yükseltilmesi ve doğal kaynakların daha etkin kullanımı amaçlanıyor. Türkiye genelinde birçok uygulama hayata geçirilirken, Kızılcahamam 2019 yılında sıfır atık uygulamaları için pilot ilçe olarak belirlendi.

İlçe genelinde geri kazanılabilir atıkların toplanması için sistem oluşturuldu ve atık getirme merkezi kuruldu. İlçe sakinleri atıklarını Sıfır Atık Bahçesi, Sıfır Atık Otobüsü ve depozito iade noktalarına teslim edebiliyor. Her haneye verilen Sıfır Atık Toplama Kartı ile toplanan atık miktarına göre vatandaşların kartlarına puan yükleniyor; bu puanlar anlaşmalı marketlerde para yerine kullanılabiliyor.

Sıfır Atık Bahçesi ve Diğer İnovatif Uygulamalar

Kızılcahamam'daki Sıfır Atık Bahçesi, beş bölümden oluşuyor: atıkların depolandığı ve depozito işlemlerinin yapıldığı atık bölmesi, öğretmen ve öğrencilerin geri dönüşüm malzemeleriyle tasarım ürünleri ürettiği atölye, çocuklar için sıfır atık oyun alanı, takas sistemiyle kitap ve oyuncakların bulunduğu ambalajsız atık dükkanı ve sıfır atık kafeteryası.

Başarılar ve Etkiler

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Sıfır Atık Uygulamaları Dairesi Başkanı Ekrem Yıldırım, Kızılcahamam'daki uygulamalarla evsel atık miktarında yüzde 20 azalma sağlandığını ve aylık ortalama 100 ton geri dönüştürülebilir atığın ekonomiye kazandırıldığını belirtti. Ayrıca, proje kapsamında 25 kişilik istihdam oluşturulduğunu ifade etti.

Yıldırım, ilçede "atık büs", "Sıfır Atık Kart Sistemi", "atıksız konut projesi" ve mahalle bazlı teşvik modeli gibi yenilikçi uygulamaların devreye alındığını söyledi. Ambalajsız satış noktaları, sıfır atık kitaplığı ve geri dönüşüm temalı sosyal alanların da sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını desteklediğini vurguladı.

Sıfır Atık Bahçesi'nin atık alım noktası, geri dönüşüm atölyesi ve depozito iade sistemiyle entegre bir merkez olarak hizmet verdiğini, günlük ortalama 200'ün üzerinde kişinin burayı ziyaret ettiğini dile getiren Yıldırım, Türkiye Çevre Ajansı işbirliğiyle kurulan depozito iade sistemiyle bugüne kadar 2,5 milyondan fazla ambalaj atığının geri kazanıldığını ve vatandaşlara 600 bin liranın üzerinde ödeme yapıldığını aktardı.

Ayrıca belediye hizmetlerinde dijitalleşmeyle kağıt tüketiminin azaltıldığını, tek kullanımlık ürünler yerine sürdürülebilir alternatiflerin tercih edildiğini, su tasarrufu uygulamalarıyla önemli kazanımlar elde edildiğini belirten Yıldırım, yenilenebilir enerji yatırımları kapsamında kurulan güneş enerji santraliyle ekonomik ve çevresel katkılar sağlandığını sözlerine ekledi.