ABD Başkanı Donald Trump, artan akaryakıt fiyatları ve enflasyonun gölgesinde gerçekleştirdiği ulusa sesleniş konuşmasında, Amerikan ekonomisi ve İran'daki savaşın gidişatı hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Ancak Trump'ın İran hükümetini devirdiği yönündeki iddiaları ve sunduğu ekonomik tablo, resmi verilerle ciddi şekilde uyuşmuyor.

Ekonomik Veriler Enflasyon İddialarını Desteklemiyor

Trump, önceki yönetimden felç olmuş bir ekonomi devraldığını ve enflasyonu tamamen ortadan kaldırdığını savunurken, gerçek rakamlar farklı bir durumu ortaya koyuyor.

2024 yılında, Joe Biden döneminin son senesinde, ABD ekonomisi %2,8 büyüyerek İspanya hariç tüm gelişmiş ülkelerin önüne geçmişti. Buna karşılık, Trump döneminde geçen yıl ekonomi %2,1 büyüdü; bu düşüşte federal hükümetin 43 günlük kapanması da etkili oldu.

Enflasyonun yok olduğu iddiası ise gerçeklerle örtüşmüyor. Şubat ayı verilerine göre tüketici fiyat endeksi %2,4 artış göstererek Federal Rezerv'in %2 hedefinin üzerinde kaldı.

İran'da Rejim Değişikliği İddiası ve Gerçek Durum

İran'daki lider kadrosunun öldürülmesi sonrası rejimin değiştiğini ve yeni yönetimin daha makul olduğunu ileri süren Trump'ın bu açıklaması, sahadaki gelişmelerle bağdaşmıyor. Bu durum, Çin'in İran savaşında arabuluculuk rolü ile bölgesel gelişmeler bağlamında önem taşıyor.

Savaşın başında dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in hayatını kaybetmesinin ardından yerine, sertlik yanlısı oğlu Mücteba Hamaney geçti. Sivil yönetimin savaşta büyük ölçüde etkisiz kaldığı İran'da, Devrim Muhafızları Ordusu'nun gücü ve kontrolü daha da artmış durumda.

Trump ve İsrail'in beklediği halk ayaklanması ise henüz gerçekleşmedi.

Protestolarda Can Kaybı Sayısı Abartılıyor

Trump'ın, İran yönetiminin son protestolarda 45 bin vatandaşını öldürdüğü iddiası doğrulanmış verilere dayanmıyor.

İnsan hakları örgütleri, ocak ayındaki gösterilerde yaklaşık 7 bin teyit edilebilir can kaybı olduğunu belirtirken, İran hükümeti ise bu rakamı 3 bin 117 olarak açıklamıştı.

İnternet kesintileri ve iletişim kısıtlamaları kesin rakamları zorlaştırsa da, Trump'ın sunduğu 45 bin sayısı, aktivistlerin en yüksek tahminlerinin çok üstünde yer alıyor.

Petrol Bağımsızlığı ve Küresel Piyasa Gerçekleri

ABD'nin Ortadoğu petrolüne ihtiyacının bittiğini savunan Trump, bu söylemiyle akaryakıt istasyonlarındaki fiyat artışlarını göz ardı ediyor. Ancak, akaryakıt fiyatlarındaki artışların trafik ve tüketici üzerindeki etkileri bu iddiayı desteklemiyor.

ABD dünyanın en büyük petrol üreticisi olmasına rağmen petrol, küresel piyasada fiyatlanan bir emtia olduğundan Ortadoğu'daki herhangi bir aksama doğrudan Amerikan tüketicisini etkiliyor.

İran ile savaşın başlamasından bu yana ham petrol fiyatları %50'den fazla artarken, galon başına benzin fiyatı 4 doları aşmış durumda. Bu durum, Trump'ın "bağımsızlık" iddiasının pratikte karşılığının olmadığını gösteriyor.

Yatırım Rakamları ve Geçmiş Tartışmalar

Trump'ın ABD'ye 18 trilyon dolarlık rekor yatırım getirdiği iddiası, Beyaz Saray'ın resmi web sitesindeki 10,5 trilyon dolarlık rakamla çelişiyor. Ayrıca bu miktarın önemli bir kısmı Biden dönemindeki taahhütleri içeriyor.

Trump, Barack Obama'nın İran'a 1,7 milyar dolar nakit verdiği eski iddiasını da yineledi. Ancak bu meblağ, 1970'lerden beri teslim edilmeyen askeri ekipmanlardan kaynaklanan ana para ve faiz borcuydu ve bağış niteliği taşımıyordu.