Dünyanın uçamayan tek papağan türü olan Kakapo, doğası gereği büyük zorluklarla karşılaşmasına rağmen, koruma çalışmaları sayesinde hayatta kalma şansı yakaladı. Yeni Zelanda'ya özgü, gece aktif ve nadiren görülen bu kuşun nüfusu, son otuz yılda 50'den 200'ün üzerine çıktı.

Bu yıl, Kakapo'nun en sevdiği meyvelerin bol miktarda yetişmesi ve nadir görülen çiftleşme isteği, Şubat ayında rekor sayıda yavru doğumu bekleyen koruma ekibini umutlandırıyor. Böylece, daha önce yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan türün kurtarılması yönündeki çabalar önemli bir aşama kaydedebilir.

Kakapo’nun Yaşam Alanı ve Canlı Yayınla Tanıtımı

Kakapo’lar, Yeni Zelanda’nın güney kıyısındaki üç küçük, ıssız adada yaşıyor ve doğal ortamlarında görülme olasılıkları oldukça düşük. Bu üreme sezonunda, bir Kakapo'nun yeraltı yuvasından canlı yayın yapılması sayesinde, 24 Şubat’ta yumurtadan çıkan yavru internet üzerinden geniş ilgi gördü.

Fiziksel Özellikler ve Koruma Zorlukları

Kediden biraz büyük olan Kakapo, 60-80 yıl yaşayabilen etkileyici bir tür. Üç kiloya kadar çıkan ağırlığı, baykuşu andıran yüzü, bıyıkları ve benekli yeşil, sarı, siyah tüylere sahip. Uçamayan bu papağan, orman zemininde yaşamını sürdürdüğü için hayatta kalması oldukça güçleşiyor.

Çevre Koruma Dairesi’nin Kakapo programı operasyon müdürü Deidre Vercoe, Kakapo’nun kendine özgü misk ve meyve karışımı gibi yoğun bir kokuya sahip olduğunu belirtiyor. Bu koku, türün korunmasını zorlaştıran bir faktör olarak görülüyor.

Tehditler ve Koruma Tarihi

Yeni Zelanda’ya insanların gelişiyle birlikte, kakapo da dahil olmak üzere birçok uçamayan kuş türü tehdit altına girdi. Getirilen köpek, kedi, sansar gibi yırtıcılar, avcılık ve habitat tahribatı, türlerin yok olma sınırına gelmesine neden oldu. 1974’te bilinen hiçbir Kakapo kalmamıştı, ancak 1970’lerin sonunda yeni bir popülasyon keşfedildi.

Üreme Süreci ve Canlı Yayın Detayları

Kakapo’nun yavaş nüfus artışının sebeplerinden biri, üreme sürecinin sıra dışı olması. Üreme sezonu, sadece yerli rimu ağaçlarının bol meyve verdiği yıllarda ve genellikle iki ila dört yılda bir gerçekleşiyor. Yavruların hayatta kalabilmesi için büyük bir besin kaynağı gerekiyor.

Erkek Kakapolar, yerde kazdıkları çukurlarda derin uğultular çıkararak dişileri çekiyor. Dişiler, genellikle tek başına dört adede kadar yumurta bırakıyor. Bu yıl, Whenua Hou Adası’nda yaşayan 23 yaşındaki dişi Kakapo Rakiura’nın yuvasından yapılan canlı yayınla süreç gözlemlendi. Rakiura üç yumurta bıraktı ve bunlardan ikisi döllü.

Yumurtaların kırılganlığı nedeniyle, gerçek yumurtalar kapalı alanda kuluçkaya yatırılırken yuvaya sahte yumurtalar yerleştirildi. 24 Şubat’ta, teknisyenler gerçek yumurtayı sahte yumurtaların yerine koydu ve yumurta yaklaşık bir saat içinde çatladı.

Koruma Çalışmaları ve Türün Önemi

Kakapo’nun korunması için, son otuz yılda kuşlar, yırtıcı hayvanlardan arındırılmış üç küçük açık deniz adasına taşındı ve her çiftleşme mikro düzeyde yönetiliyor. Her kuşun adı var ve sırtındaki küçük takip cihazıyla izleniyor.

Vercoe, genetik çeşitliliği korumak adına en iyi eşleşmelerin sağlandığını belirtiyor. Koruma çalışmalarının sona ermesi beklenmiyor ancak müdahale seviyesi her üreme döneminde biraz azaltılmaya çalışılıyor.

Yeni Zelanda’da Kakapo ve Kivi gibi yerli kuşlar, ulusal semboller haline gelmiş durumda. Vercoe sözlerini, “Bizim Eiffel Kulemiz ya da piramitlerimiz yok ama Kakapomuz ve Kivimiz var. Bu kuşları kurtarmak, Yeni Zelanda’nın gerçek bir görevi” şeklinde tamamladı.