2026 Milano-Cortina Kış Olimpiyatları, doğal kar üzerinde düzenlenen son kış olimpiyatları olabilir. Organizasyonun başarısına rağmen, yaklaşık 1,6 milyon metreküp yapay kar kullanılması eleştirilere neden oldu. Bu miktar, 640 olimpik yüzme havuzuna eşdeğer büyüklükte bir hacme sahip.

İklim değişikliğinin etkisiyle Alpler bölgesinde kış sıcaklıklarının artması, gelecekte yapay kar kullanımını kaçınılmaz kılıyor. Yapay kar, kış sporları sektörünün varlığını sürdürmesinde kritik bir rol oynuyor. Bu durum, küresel iklim risklerinin acilen değerlendirilmesi gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor.

Kış Sporlarında Yapay Karın Rolü ve Geleceği

Yüzyılın sonuna kadar, sekiz ülkedeki dağ silsilesinde kar yağışlarının %25 ila %45 arasında azalması bekleniyor. Bu öngörü, King’s College, Oxford Üniversitesi Saïd Business School ve Trento Üniversitesi'nin ortak yürüttüğü “The Snow Must Go On: Theorising the Climate Innovation Conundrum in Expiring Industries” adlı araştırmaya dayanıyor.

Küresel ölçekte kış sporları sektörünün 2025-2032 döneminde yıllık ortalama %4,4 büyümesi beklenirken, 2050 yılına kadar 1.200 metrenin altındaki kayak merkezlerinin kar yetersizliğiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısı yapılıyor. Yapay kar kullanımı, sektörün bugünlere gelmesinde önemli bir etken olarak görülüyor.

Araştırmaya göre, İtalya'daki kayak merkezlerinin yaklaşık %90'ı yapay kara bağımlı. Avusturya'da bu oran %70, İsviçre'de ise %54 olarak belirtiliyor. Teknik kar üretimi, artık geçici bir çözüm olmaktan çıkarak yapısal bir zorunluluk haline gelmiş durumda.

İtalya'da, Marmolada Buzulu gibi yüksek rakımlı bölgeler yapay kar kullanımı açısından istisna oluşturuyor. Ancak bu buzulların 2040 yılına kadar tamamen yok olabileceği öngörülüyor.

Yapay Karın Çevresel ve Ekonomik Maliyetleri

Bilim insanları, yapay karın kış tatillerini sürdürebileceğini belirtirken, çevresel etkilerinin ciddi olduğunu vurguluyor. Kar toplarıyla pistlerin kaplanması için büyük miktarda su gerekiyor. Örneğin, bir hektar alanı 30 cm kalınlığında yapay karla kaplamak yaklaşık 1.000 metreküp su tüketimi anlamına geliyor ki bu, 20 bahçe yüzme havuzuna eşdeğer.

Su genellikle yerel nehir ve göllerden pompalanmakta ya da geniş çaplı arazi düzenlemeleri gerektiren yapay havzalardan sağlanıyor. 2023 itibarıyla İtalya’da 142 yapay havza inşa edilmiş ve toplamda bir milyon metrekareden fazla alanı kaplıyor.

Yapay kar daha yoğun ve sert olduğundan erimesi daha uzun sürüyor, bu da toprak sıkışmasına ve bitki büyümesinin gecikmesine neden oluyor.

Karbon ayak izi açısından ise, yalnızca İtalya'daki kar üretiminden kaynaklanan elektrik bağlantılı emisyonlar 24 kiloton CO2 eşdeğerine ulaşıyor. Küresel sıcaklık artışına bağlı olarak bu emisyonların %24 ila %30 oranında artması bekleniyor. Bu çevresel maliyetler, Antarktika buzullarının erimesi ve karbon emisyonları üzerine yapılan araştırmalarla da destekleniyor.

Üretim maliyetleri metreküp başına 3,50 ila 5 euro arasında değişiyor (yaklaşık 180-250 TL).

Uzun Vadeli Sürdürülebilirlik ve İklim Riski

Juliane Reinecke, King’s College Said Business School Sürdürülebilirlik Fakülte Direktörü ve araştırmanın yazarlarından, Europe in Motion’a yaptığı açıklamada, yapay kar üretiminin kısa vadeli ekonomik dayanıklılık ile uzun vadeli çevresel sürdürülebilirlik arasındaki gerilimi ortaya koyduğunu belirtti.

Yapay kar üretimi, tesisler için iklim riskine karşı zorunlu bir uyum aracı olarak görülse de, su ve enerji yoğun yapısı nedeniyle uzun vadede sürdürülebilirlik sorunları doğuruyor. Reinecke, sıcaklıkların artmasıyla kar üretiminin daha da artması gerekeceğine, ancak bunun bile sezon boyunca kar örtüsünü garanti etmeyebileceğine dikkat çekti.

Şirketlerin operasyonel sürekliliği önceliklendirdiğini, toplumların ise uzun vadeli karbon azaltımı ve ekolojik sınırlar konusunda endişe duymak zorunda olduğunu vurgulayan Reinecke, "Uyum teknolojileri, enerji ve kaynak yoğun olduğunda yerel sorunları çözebilir ya da erteleyebilir, ancak küresel ölçekte sorunu büyütebilir. İşte burada önemli bir paradoks ortaya çıkıyor," dedi.