Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü’nün (EIGE) Cinsiyet Eşitliği Endeksi, Avrupa Birliği’nde kadınların liderlik rollerinde artış yaşanmasına ve ücret farklarının azalmaya başlamasına rağmen, tam eşitliğin sağlanmasının en az 50 yıl alacağını ortaya koyuyor.

Emekli Maaşlarında Kadın-Erkek Farkı

Eurostat’ın 2024 verilerine göre, AB genelinde 65 yaş ve üstü kadınların ortalama emekli maaşları erkeklere kıyasla %24,5 daha düşük. Ülke bazında en belirgin fark Malta’da görülüyor; burada kadınların emekli maaşı erkeklerden yaklaşık %40 daha az. Malta’yı %36,3 ile Hollanda ve %35,6 ile Avusturya takip ediyor.

Öte yandan, Estonya (%5,6), Slovakya (%8,4) ve hem Çekya hem de Macaristan’da (%9,6) emekli maaşları arasındaki cinsiyet farkları en düşük seviyede. Bu rakamlar, AB genelinde emeklilikte cinsiyet eşitliği açısından hâlâ önemli bir yolun kat edilmesi gerektiğini gösteriyor.

Medyan Emekli Maaş Farkları ve Yoksulluk Riski

Medyan emekli maaşları açısından da benzer bir tablo ortaya çıkıyor. AB’de kadınların medyan emekli maaşı erkeklere göre %24,9 daha düşük. En yüksek fark %43,3 ile Lüksemburg’da kaydedildi. Bunu %41,1 ile İspanya ve %39,6 ile Hollanda izledi. Buna karşın, Estonya’da kadınların medyan emekli maaşı erkeklerden %0,3 daha yüksek olarak ölçüldü. Estonya’yı Macaristan (%0,4) ve Danimarka (%2,7) takip ederek, bu ülkelerde emekli maaşlarının cinsiyetler arasında neredeyse eşit olduğunu gösterdi.

Eurostat verilerine göre, 65 yaş ve üzerindeki kadınlar AB’de 22 ülkede erkeklere kıyasla daha yüksek yoksulluk riski altında bulunuyor. 2024’te AB genelinde 65 yaş ve üstü kadınlar ile erkekler arasındaki yoksulluk riski farkı (AROP) %5,6 kadınların dezavantajına olacak şekilde ölçüldü. Bu fark Malta (%18,6), Litvanya (%13,3), Avusturya (%13) ve Portekiz’de (%12,5) daha belirgin.

Öte yandan, sadece beş ülkede erkeklerin yoksulluk riski kadınlardan daha yüksek: Lüksemburg (%1,9), İsveç (%1,3), Danimarka (%0,7), Belçika (%0,48) ve Slovenya (%0,39). AB genelinde 65 yaş altı kadınlarda yoksulluk riski farkı %1,9 iken, 65 yaş ve üstünde bu oran %5,6’ya yükseliyor. Bu durum, yaşlı kadınların ekonomik açıdan daha dezavantajlı olduğunu gösteriyor.

Yaş ve Ülke Bazında Yoksulluk Riski Farkları

Portekiz’de 65 yaş altı kadınların yoksulluk riski farkı %8,4 iken, 65 yaş ve üzerindekilerde %12,5 daha yüksek. Toplamda %20,9’luk bir fark anlamına geliyor. Portekiz’i Litvanya (%20), İrlanda (%18,7) ve Bulgaristan (%17,2) izliyor.

Buna karşılık, bazı ülkelerde yaşlı kadınların yoksulluk riski erkeklere kıyasla daha düşük. Lüksemburg’da bu fark %9,2, Slovenya’da %4,1, Danimarka’da %2,5, Almanya’da %1,3 ve Fransa’da %0,7 olarak ölçüldü. Bu durum, bu ülkelerde genç kadınların erkeklere göre yaşlı kadınlardan daha fazla görece dezavantajlı olduğunu ortaya koyuyor.