Soğuk Savaş döneminin nadir mühendislik örneklerinden biri olan ve "Hazar Denizi Canavarı" olarak adlandırılan Lun sınıfı ekranoplan, Rusya'nın Dağıstan bölgesindeki sahilde yavaş yavaş çürümeye terk edildi.

Bir zamanlar ABD uçak gemilerini hedef almak amacıyla geliştirilen bu 73 metrelik devasa araç, artık pas ve kumun etkisi altında yaşam mücadelesi veriyor.

Lun Ekranoplanının Özellikleri

Sovyetler Birliği'nin 1970'lerde başlattığı gizli projelerin ürünü olan Lun (MD-160), 1987'de tamamlanarak suya indirildi. Ne tam bir uçak ne tam bir gemi sayılan bu ekranoplan, su yüzeyinden birkaç metre yüksekte, yer etkisiyle hava yastığı oluşturarak saatte 550 kilometre hıza ulaşabiliyordu.

Üzerinde bulunan altı büyük gemisavar füze rampasıyla Batı istihbaratı tarafından keşfedildiğinde büyük endişe yaratmış ve "Hazar Denizi Canavarı" lakabını kazanmıştır.

Projenin Sonu ve Çürümeye Terk Edilmesi

Lun’un kullanımı, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından zayıflayan savunma bütçeleri ve yüksek işletme maliyetleri nedeniyle 1990'ların başında sona erdi. Projenin üretim maliyeti o dönem için milyarlarca rubleye ulaşırken, yakıt tüketimi de bir filo uçakla eşdeğer seviyedeydi.

Teknolojideki gelişmeler ve güdümlü füzelerin menzil artışı, Lun gibi büyük ve manevra kabiliyeti sınırlı araçları savunmasız hale getirdi. Bu nedenle araç, uzun yıllar Kaspiysk'teki askeri üsse atıl durumda bırakıldı.

2020'de Derbent yakınlarında kurulması planlanan askeri müze parkına taşınmak üzere yola çıkarılan Lun, kıyıya çekildikten sonra çalışmalar durunca sahilde kumların arasında kaderine terk edildi.

Mirasın Bugünkü Durumu ve Geleceği

O dönemin paha biçilmez teknolojisi olan Lun, bugün korozyon nedeniyle parçalanmakta. Uzmanlar, aracın bu haliyle korunmasının mümkün olmadığını ve restorasyon maliyetinin yeni bir araç yapımından daha yüksek olacağını vurguluyor.

Modern Rusya'nın bu tarihi mirası açık hava müzesine dönüştürme planları ise bürokratik engeller ve ekonomik yetersizlikler nedeniyle henüz gerçekleştirilemedi.

Hazar Denizi kıyısında kumların üzerine çekilmiş olan bu "canavar", günümüzde turistlerin ve fotoğrafçıların uğrak noktası haline gelen görkemli bir enkaz olarak Sovyet askeri tarihinin hüzünlü bir anıtı olarak duruyor.