ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Cenevre'de gerçekleşen son nükleer görüşmelerin ardından artan ABD-İran gerilimi nedeniyle önümüzdeki hafta başında İsrail'e hızlı bir ziyaret planlıyor. Bu ziyaret, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını güçlendirdiği bir döneme denk geliyor.

ABD'nin Bölgedeki Askeri Hamleleri

Cuma günü, dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald R. Ford, Cenevre'deki görüşmelerin başladığı sırada Girit'teki Souda Bay üssünden ayrıldı. Geminin nihai hedefi resmi olarak açıklanmazken, İsrail medyası süper geminin hafta sonu İsrail kıyılarına ulaşmasının beklendiğini bildirdi.

Trump'ın Görüşmelere Yönelik Değerlendirmesi

ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ı Washington ile nükleer anlaşma yapması için "çok geç olmadan" uyardı. Cenevre'deki müzakereleri değerlendiren Trump, İran'ın tutumundan memnun olmadığını belirterek, "Bize gerekeni vermeye istekli değiller, bundan memnun değilim. Bu yüzden heyecanlanmadım" ifadelerini kullandı. Ayrıca Trump, saldırı konusunda henüz karar vermediğini de sözlerine ekledi. Bu açıklamalar, Trump'tan İran ve Küba İle İlgili Kritik Açıklamalar başlıklı haberde detaylandırılmıştır.

Rubio'nun Ziyareti ve Bölgesel Gelişmeler

Bakan Rubio'nun İsrail ziyaretinin duyurulması, olası bir saldırı için hâlâ zaman olduğu şeklinde yorumlanabilir. ABD Dışişleri Bakanlığı, üst düzey diplomatik ziyaretin Pazartesi ve Salı günlerinde gerçekleşeceğini ve görüşmelerde İran, Lübnan ile Trump'ın Gazze'ye yönelik barış planı gibi bölgesel önceliklerin ele alınacağını açıkladı.

Aynı gün Kudüs'teki ABD Büyükelçiliği, aciliyeti olmayan personel ve ailelerine tahliye izni verdi. ABD Büyükelçisi Mike Huckabee, ayrılmayı düşünen personelin hızlıca hareket etmeleri ve öncelikle İsrail'den herhangi bir uçakla Washington'a seyahat etmelerini tavsiye etti. Huckabee, "İzin almak isteyenler bunu BUGÜN yapmalı" çağrısında bulundu.

Uluslararası Tepkiler ve Tavsiyeler

Bu tavsiye kararı, ABD'nin yanı sıra Almanya, Fransa, Avustralya, Kanada ve İngiltere gibi ülkelerin vatandaşlarını zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınmaya çağırdığı bir döneme denk geliyor. Çin ve Kazakistan gibi ülkeler ise vatandaşlarına İran'ı terk etmeleri ve İran'a seyahat etmekten çekinmeleri yönünde uyarılarda bulundu.

Görüşmelerin Durumu ve Gelecek Planları

İran ve ABD, Perşembe günü Cenevre'deki nükleer müzakerelerden anlaşma sağlayamadan ayrıldı. Teknik görüşmelerin önümüzdeki hafta Viyana'da yapılması planlanıyor. Ayrıca ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington'da görüşmelere arabuluculuk eden Umman Dışişleri Bakanı Badr al-Busaidi ile bir araya gelecek. Bu gelişmeler, ABD Başkan Yardımcısı Vance'nin İran operasyonu ve diplomasi süreciyle ilgili değerlendirmeleri ile yakından ilişkilidir.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, görüşmeler hakkında yaptığı açıklamada, "Ne olması gerektiği tarafımızdan açıkça ifade edildi" dedi ancak detay vermedi. İran, uzun süredir nükleer programını sonlandırmak yerine sınırlandırmak karşılığında ağır uluslararası yaptırımlardan kurtulmayı talep ediyor.

BM ve ABD Liderinin Açıklamaları

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, İran ve ABD'yi "diplomatik yola odaklanmaya" davet etti. ABD Başkanı Trump ise yönetiminin askeri çözümler aramadığını ve anlaşma umutlarının sürdüğünü yineledi. Ancak gerekirse vurucu güç kullanma kararlılığının iki kat arttığını belirtti. Cuma günü yaptığı açıklamada Trump, "Askeri güç kullanmak istemiyorum ama bazen buna mecbur kalıyoruz" ifadelerini kullandı.