Birleşmiş Milletler (BM) Özel Raportörü Francesca Albanese'nin ailesi, Gazze'deki tutumu nedeniyle İsrail'i eleştirmesi sonucu uygulanan yaptırımlar nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump ve bazı üst düzey hükümet yetkililerine karşı dava açtı. Aile, bu yaptırımların anayasal haklarını ihlal ettiğini iddia ediyor.

Dava Detayları ve İddialar

Albanese'nin eşi ve Dünya Bankası kıdemli ekonomisti Massimiliano Calì ile reşit olmayan kızları, 26 Şubat Çarşamba günü Washington'daki ABD Bölge Mahkemesi'ne başvurarak davayı açtı. Davada, Trump, ABD Adalet Bakanı Pam Bondi, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio davalı olarak gösterildi.

Dava dilekçesinde, yaptırımların ABD Anayasası'nın Birinci, Dördüncü ve Beşinci Ek Madde haklarını ihlal ettiği, mülkiyete hukuki süreç işletilmeden el konulduğu ve bu yaptırım yasalarının çiğnendiği belirtildi. "Francesca'nın İsrail-Filistin çatışmasıyla ilgili tespitleri ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin çalışmaları hakkındaki görüşlerini ifade etmesi, Birinci Ek Madde kapsamındaki temel faaliyetlerdir," denildi.

Yaptırımların Etkileri ve Ailenin Mağduriyeti

Dava dilekçesinde ayrıca, "Bu davanın özü, davalıların tavsiyelerine katılmadıkları veya ikna ediciliğinden korktukları bir kişiyi, kendi hayatını ve ABD vatandaşı kızını da dahil ederek sevdiklerinin hayatını mahvederek cezalandırıp cezalandıramayacağıdır" ifadeleri yer aldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise davayı reddetti ve yaptırımların "yasal ve uygun" olduğunu savundu. Bir sözcü, "Amerika Birleşik Devletleri, Albanese’nin uzun süredir yetersiz kalan taraflı ve kötü niyetli faaliyetlerini kınamaya devam edecektir" dedi.

Trump yönetimi, Rubio'nun ABD ve İsrail'e karşı "siyasi ve ekonomik savaş kampanyası" olarak tanımladığı gerekçelerle 9 Temmuz 2025 tarihinde Albanese’ye yaptırım uygulamıştı. Bu yaptırımlar, Albanese’nin ABD merkezli varlıklarını dondurmakta, finansal işlemlerini engellemekte, ABD’ye seyahatini yasaklamakta ve banka hesaplarına erişimini engellemektedir.

Ailenin mağduriyetine ilişkin iddialar arasında, İtalyan vatandaşı Calì ve ABD vatandaşı kızlarının, Washington’da sahip oldukları ve kiraya verdikleri dairenin yaptırımlardan etkilenmesi, banka hesaplarına erişimin engellenmesi, akademik kurumlarla bağların kopması ve ABD’ye seyahat imkanlarının engellenmesi yer alıyor. Bu durum, Venezuela'dan ABD'ye yaptırımların kaldırılması çağrısı gibi uluslararası yaptırımların bireyler üzerindeki etkilerine benzer sonuçlar doğuruyor.

Albanese'nin Açıklamaları ve BM'nin Tutumu

Albanese, 27 Şubat Perşembe günü The New York Times’a yaptığı açıklamada, "Muazzam zorluklarla karşılaştığını" ve aile üyelerinin kendisiyle iletişimde bulunarak suç işlemekten korktuğunu belirtti. "Annelik ve aile bağlarım suç haline getiriliyor," dedi.

Albanese’nin kızı, ABD yasalarına göre yaptırım uygulanan biriyle ilişki kurduğu için potansiyel cezai risklerle karşı karşıya bulunuyor.

Öte yandan İsviçre merkezli UN Watch grubunun dolaşıma soktuğu kurgulanmış bir video, Albanese’nin İsrail'i "insanlığın ortak düşmanı" olarak nitelediğini iddia etmişti. Oysa Albanese, gerçekte "Gazze’deki şiddete imkan tanıyan sistemi" ortak düşman olarak tanımlamıştı.

Fransa ve Almanya dışişleri bakanları, Albanese’nin istifasını talep etmiş olsa da BM nezdinde resmi bir talepte bulunulmadı.

Geçtiğimiz cuma günü Euronews’in "Europe Today" programında konuşan Albanese, tepkilere rağmen "BM İnsan Hakları Konseyi’nin güvenine" sahip olduğunu ve istifa etmeyi düşünmediğini söyledi.

BM Genel Sekreteri António Guterres’in sözcüsü aracılığıyla yapılan açıklamada ise Albanese ile aralarına mesafe koyulduğu, örgütün onun söylediklerinin çoğuyla ve Gazze’deki durumu tanımlamak için kullandığı terimlerle aynı fikirde olmadığı bildirildi.

Yasal Süreç ve Dokunulmazlık

İtalyan vatandaşı olan Albanese, BM yetkililerine yönelik dokunulmazlık kuralları gereğince, BM bu dokunulmazlıktan feragat etmedikçe doğrudan yasal süreç başlatılamıyor. Bu tür bir feragat örneği ise çok nadir görülüyor. Bu durum, uluslararası müzakere süreçlerinde diplomatik dokunulmazlık ve yasal engeller konusundaki karmaşıklığı göstermektedir.