ABD'de federal yargıç Amit Mehta, 6 Ocak 2021'deki Kongre baskını öncesinde Donald Trump'ın destekçilerini kışkırttığı iddialarına ilişkin sivil davalarda dokunulmazlık hakkına sahip olmadığına hükmetti. Bu karar, baskına dair devam eden yasal süreçlerde Trump aleyhinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Kararın Detayları ve İfade Özgürlüğü Kapsamı

Salı günü açıklanan kararda Yargıç Mehta, Trump'ın baskın öncesinde Beyaz Saray yakınındaki Ellipse Park'ta düzenlenen "Stop the Steal" (Seçimi Durdurun) mitinginde yaptığı konuşmanın ABD Anayasası'nın Birinci Ek Maddesi kapsamındaki ifade özgürlüğü koruması altında olmadığını belirtti. Mehta, Trump'ın sözlerini "makul şekilde kışkırtıcı" olarak değerlendirdi.

Resmi Görev ve Kişisel Eylem Ayrımı

Hakim Mehta'nın 79 sayfalık kararında, Trump'ın o günkü tutumu, yaptığı miting konuşması ve sosyal medya paylaşımlarının büyük bölümünden dolayı hukuki sorumluluktan muaf tutulamayacağı ifade edildi. Ancak karar, Trump'ın o gün Rose Garden'da yaptığı açıklamalar ve Adalet Bakanlığı yetkilileriyle etkileşimlerini "resmi görevler" kapsamında değerlendirerek sorumluluk kapsamı dışı bıraktı.

Kararda, "Başkan Trump, söz konusu konuşmanın makul şekilde başkanlık görevlerinin sınırları içinde kaldığını kanıtlayamamıştır. Ellipse'deki konuşmanın içeriği, bu eylemin resmi dokunulmazlık kapsamında olmadığını teyit etmektedir," ifadelerine yer verildi.

Sivil Yargılamanın Yolunun Açılması

Bu karar, Trump'ın 6 Ocak olaylarındaki rolü nedeniyle hakkında açılan ceza davasının, 2024 başkanlık seçimlerini kazanmasının ardından düşürülmesinin ardından sivil yargılamanın önünü açıyor.

Mehta, Şubat 2022'de de benzer şekilde, Demokrat Kongre üyeleri ve Kongre polislerinin açtığı davalarda Trump'ın dokunulmazlık zırhına sahip olmadığını belirtmişti. Üst mahkemenin bu kararı onamasının ardından dosya Mehta'nın önüne geldi ve bu aşamada dokunulmazlık konusunun daha titiz bir hukuki standartla incelendiği vurgulandı.

Obama tarafından atanan Yargıç Mehta, kararın belirli bir eyleme yönelik dokunulmazlık konusunda nihai hüküm olmadığını, Trump'ın yargılama sırasında tekrar dokunulmazlık savunması yapabileceğini ancak ispat yükünün daha ağır olacağını kaydetti.

6 Ocak Olaylarının Arka Planı ve Trump'ın Sözleri

6 Ocak 2021'de Trump destekçileri, Joe Biden'ın 2020 seçim zaferinin tescil edilmesi için toplanan Kongre oturumunu engellemek amacıyla binaya saldırdı. Trump, saldırıdan hemen önceki mitingde destekçilerine hitaben, "Savaşıyoruz. Var gücümüzle savaşıyoruz ve eğer var gücünüzle savaşmazsanız, artık bir ülkeniz olmayacak," demişti.

Trump'ın avukatları, müvekkillerinin 6 Ocak'taki tutumunun başkanlık dokunulmazlığı kapsamında olduğunu savunurken, davacılar Trump'ın o gün resmi bir görevli değil, yeniden seçilmek isteyen bir aday olarak hareket ettiğini ve seçim odaklı faaliyetlerin başkanlık dokunulmazlığı dışında kaldığını belirtiyor.