Macaristan, Avrupa Birliği (AB) tarafından finanse edilen büyük çaplı savunma harcaması planının onay sürecinde beklemeye devam ediyor ve şu anda ucuz kredilerden yararlanamayan tek üye ülke konumunda bulunuyor.

Avrupa Komisyonu, Çarşamba günü yaptığı açıklamayla, SAFE adlı düşük faizli finansman programına başvuran 19 üyeden Fransa ve Çekya'nın taleplerini onayladığını duyurdu. Böylece Macaristan tek başına bekleyen ülke kaldı.

SAFE Programı ve Üye Ülkelerin Durumu

Geçen yıl Brüksel tarafından yürürlüğe konulan bu finansman programı, Rusya'nın yarattığı tehdide karşı AB genelinde savunma sanayilerini ve askeri hazırlığı güçlendirmek amacıyla tasarlandı. Program sayesinde üye devletler, AB çatısı altında sermaye piyasalarından borçlanmaya kıyasla daha avantajlı koşullarla finansman sağlıyor.

Kredi anlaşmaları imzalandıktan sonra Çekya 2 milyar euro, Fransa ise 15 milyar euro borçlanma hakkı elde edecek. İlk ödemelerin Nisan ayında yapılması bekleniyor.

Fransa ve Çekya planlarının onaylanmasıyla birlikte, 17,4 milyar euro değerindeki SAFE ulusal planı için onay bekleyen tek ülke Macaristan oldu.

Macaristan’ın Planı ve AB ile İlişkileri

Konuya yakın kaynaklar, Macaristan’ın planının henüz onaya hazır olmadığını ve değerlendirme sürecinin sürdüğünü belirtiyor. Macaristan bu ay içinde Komisyon’a resmi bir mektup göndererek incelemenin durumu hakkında güncelleme talep etti.

Budapeşte, AB ile çeşitli anlaşmazlıkların odağında yer alıyor. Başbakan Viktor Orban, Aralık ayındaki AB Zirvesi’nde onaylanmasına rağmen AB’nin Ukrayna’ya sağladığı 90 milyar euroluk mali paketi engelliyor.

AB-Macaristan İlişkilerinde Gerginlikler

İlişkiler geçen hafta sonu Washington Post’ta yayımlanan bir haberin ardından daha da gerildi. Haberde, Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto’nun dış ilişkilerle ilgili gizli AB toplantılarında Rus yetkililerle hassas bilgileri rutin olarak paylaştığı iddia edildi.

Komisyon, bu iddiaları "son derece endişe verici" olarak nitelendirip Macaristan’dan hızlı bir açıklama talep etti. AB’nin dış politika sorumlusu Kaja Kallas da Budapeşte’den yanıt istedi.

Szijjarto, başlangıçta haberleri yalanlamış olsa da Pazartesi günü yaptığı açıklamada, AB toplantıları öncesi ve sonrasında Macaristan’ın ABD, Rusya, Sırbistan, İsrail ve Türkiye dahil olmak üzere yabancı ortaklarıyla düzenli temas halinde olduğunu belirtti. Avrupa’da alınan kararların, Macaristan’ın bu ülkelerle ikili ilişkilerini etkilediğini vurguladı.

Rusya, diğer ortak ülkelerden farklı olarak AB tarafından ağır yaptırımlara tabi tutuluyor ve giderek düşmanca bir aktör ve güvenlik riski olarak görülüyor. Toplantı protokolleri her zaman net olmasa da AB üye ülkelerinin samimi iş birliği içinde çalışması bekleniyor.

Önemli Seçimler ve AB Fonlarının Durumu

Macaristan, 12 Nisan’da gerçekleşecek kritik genel seçimlerde, 16 yıldır iktidarda olan Viktor Orban’ın karşısına şu anda kamuoyu yoklamalarında önde olan Tisza Partisi lideri Peter Magyar çıkacak.

Magyar’ın ana kampanya vaatlerinden biri, Macaristan için dondurulmuş AB fonlarının serbest bırakılması. Ülkenin AB’den aldığı 27 milyar euronun 17 milyar eurosu, yolsuzluk iddiaları ve hukukun üstünlüğü endişeleri nedeniyle askıya alınmış durumda.