Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Türkiye sınırları içinde yeni bir NATO karargahı kurulması yönündeki çalışmaların sürdüğünü resmi olarak doğruladı. Bakanlık, 26 Mart tarihinde düzenlenen haftalık basın toplantısında, 2023 yılında verilen emir doğrultusunda 2024'te NATO'ya söz konusu karargahla ilgili bildirim yapıldığını bildirdi.

Karargah Kurulumu ve Tepkiler

MSB'nin açıklaması, gazeteci Barış Terkoğlu'nun 23 Mart'ta Cumhuriyet Gazetesi'nde yayımlanan köşe yazısı ile CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen'in konuyu 24 Mart'ta TBMM'ye taşımış olmasının ardından geldi. Öztürkmen, Ortadoğu'da devam eden savaş ortamında kolordu kurulması konusunun gündeme gelmesini "dikkat çekici" bulduğunu belirterek, "Ülkemizin ve bölgemizin güvenliği için kamuoyu acilen aydınlatılmalıdır. Türkiye'de NATO kolordusunun ne işi var?" diye sordu.

Karargahın Yapısı ve Görevleri

Yeni NATO karargahının ihtiyaçlarını karşılamak üzere Altıncı Kolordu Komutanlığı görevlendirildi ve milli çekirdek kadrolara gerekli atamalar yapıldı. MSB açıklamasına göre, çok uluslu yapıya dönüşüm çalışmaları NATO makamlarıyla koordineli şekilde devam ediyor ancak prosedürler tamamlanmadığı için onay süreci henüz sonuçlanmadı. Ayrıca karargahın resmi onaylı bir logosu bulunmamakta.

Kurulacak karargahın görevi, bölgesel planlar kapsamında tahsis edilen kuvvetlerin entegrasyonunu sağlayarak sorumluluk sahasında caydırıcılık ve savunma faaliyetlerini desteklemek olarak belirlendi.

Bölgesel Bağlam ve NATO'nun Türkiye'deki Mevcut Varlığı

2023'te Litvanya'da gerçekleştirilen NATO zirvesinde, Rusya açık bir tehdit olarak tanımlanmış ve buna karşılık yeni bölgesel savunma planları üzerinde anlaşmaya varılmıştı. MSB, bu yeni karargah girişiminin bölgedeki ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmalarla ilişkili olmadığını ve planın önceden müttefiklerce onaylandığını açıkladı.

Şu anda Türkiye'de NATO'ya ait çok uluslu bir muharebe grubu görev yapmamakla birlikte, ittifakın bölgesel komuta zinciri ve hava savunma sisteminde önemli bazı tesisler yer almakta. Örneğin, İzmir'deki Müttefik Kara Komutanlığı (LANDCOM), Türkiye sınırları içinde bulunan önemli bir üs olarak görev yapıyor. Ayrıca İstanbul'daki Üçüncü Kolordu Komutanlığı bünyesinde NATO Hızlı Konuşlandırılabilir Kuvvetler Karargahı da bulunuyor.

Bunların dışında, Türkiye'de Balistik Füze Savunması (BMD) kapsamında Kuşçuk Radar Üssü gibi erken uyarı sistemleri de faaliyet gösteriyor. Mart ayında Türk hava sahasına giren balistik mühimmat, Doğu Akdeniz'de konuşlu deniz unsurlarından fırlatılan önleyici füzelerle etkisiz hale getirildi.

NATO'nun Doğu Kanadındaki Güçlenmesi

2014 yılında Rusya'nın Kırım'ı ilhakı ve 2022'de Ukrayna'yı işgali sonrası NATO, doğu kanadındaki askeri varlığını artırdı. Rusya ve Belarus sınırındaki çok uluslu muharebe gruplarının sayısı dörtten sekize yükseltildi. Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan'da toplam sekiz çok uluslu muharebe grubu bulunuyor.

Ukrayna işgalinin ardından NATO'ya katılan İsveç ve Finlandiya'nın askeri güçlerinin ittifaka entegrasyonu da sürüyor. Bu çerçevede, Finlandiya'nın kuzeyinde İsveç komutasında yeni bir muharebe grubunun kurulması planlanıyor. NATO'nun Mart 2022 verilerine göre, doğu kanadında müttefiklerin ulusal orduları dışında 40 bin asker görev yapıyor. Ayrıca, 100 bini aşkın ABD askeri de Avrupa'nın farklı noktalarında NATO bünyesinde konuşlandırılmış durumda.