Diplomasi genellikle ciddi bir alan olsa da bazen tebessüm ettiren açıklamalar da gündeme gelir. Yunanistan’ın Güney Kıbrıs Büyükelçisi Konstantinos Kollias’ın son beyanatları, "iyi dilekler temennisi" ve "hayal gücü jimnastiği" olarak yorumlanabilir. Kollias, "Türk askeri çekilsin, garantiler kalksın, Kıbrıs birleşsin" ifadelerini kullandı.

Rum ve Yunan taraflarının hoşuna giden bu sözler, temenniden öteye geçip Helen manifestosuna dönüştüğünde tablo değişiyor. En kritik soru şu: Garantilerin bulunmadığı bir Kıbrıs’ta güvenliği kim sağlayacak? Kollias’ın yanıtı "uluslararası toplum" oldu. Ancak kriz anlarında bu toplumun etkin biçimde sahada görünmediği bilinen bir gerçek.

Saha gerçekleri göz önünde bulundurulduğunda, askeri güçler, üsler ve dengeler ortadayken sadece "her şey gönlümüzce olacak" demek umutları boş yere büyütmek gibi görünüyor. Bu senaryo gerçekleşebilir belki; ama sınırları belirsizdir.

Tek Başına Savunma İddiaları Gerçekçi Değil

Daha da ilginç olan ise "gerekirse Rumları tek başımıza savunuruz" açıklaması. Modern dünyada hiçbir ülke, özellikle bu ölçekli krizlerde, yalnız hareket etmez. Üstelik karşılarında Türkiye gibi bölgesel bir güç varken bu durum daha da geçerlidir.

Kıbrıs meselesi tarih boyunca ders alınmayan bir konu oldu. Her nesil benzer hayalleri farklı cümlelerle kurarken sonuç aynı kalıyor: Gerçekler hayallerden daha sağlamdır.

Uluslararası Destek Sınırlı ve Çıkar Temellidir

Psikolojik açıdan bakıldığında, "başkaları gelip bizi kurtarır" düşüncesi uluslararası ilişkilerde pahalı bir yanılgıdır. Çünkü bu "başkaları" genellikle kendi çıkarlarını gözetir, sizin beklentilerinizi değil.

Bugün Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri Yunanistan’a diplomatik ve ekonomik destek verebilir. Ancak askerlerini sahaya sürüp sürmeyecekleri büyük bir soru işaretidir. Uluslararası politika bir dostluk kulübü değil, çıkarlar arenasıdır.

Kıbrıs’ta Gerçekçilik Önemli

Bu nedenle Kıbrıs konusunda gerçekçi olmak gerekir. Duygularla değil, dengelerle; hayallerle değil, sahadaki güç dağılımıyla hareket etmek lâzımdır. Aksi takdirde ortaya çıkan senaryo, çözümden çok uyumsuz bir hayal olur.

Özetle, garantisiz bir Kıbrıs fikri bazılarını heyecanlandırabilir, bazılarına romantik gelebilir. Ancak Doğu Akdeniz’de bu romantizmin ömrü, çoğunlukla bir manşet kadar kısa olur.

Prof. Dr. (İnş. Müh.), Doç. Dr. (UA. İliş.) Ata ATUN
Akademisyen, Girne Amerikan Üniversitesi
KKTC Cumhuriyet Meclisi 1. Dönem Milletvekili