Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğrenci becerilerinin ölçülmesine yönelik önemli bir adım attı. Bakanlık, "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu"nu hazırladı.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, bu kılavuzun merkezi ve ortak sınavlar, okul yazılıları, ders kitapları ve yardımcı materyallerin hazırlanmasında temel kaynak olarak kullanılacağı belirtildi.

12 Pilot İlde Uygulama Gerçekleştirildi

MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda 12 pilot ilde yapılan çalışmalar sonucu hazırlanan kılavuza ilişkin yazı, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin imzasıyla Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK), TÜBİTAK ve ÖSYM gibi paydaş kurumlara iletildi.

Yazıda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin kavramsal ve alan becerileri ile sosyal-duygusal öğrenme becerileri, eğilimler ve değerleri bütünleşik bir yapıda ele aldığı, milli ve manevi değerleri koruma ve geliştirmeyi amaçlayan sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımı olduğu vurgulandı.

Değerlendirme Sürecinde Yenilik

Öğrencilerin bilgi, beceri, eğilim ve değerlerini birlikte esas alan bu yaklaşımın öğretim programlarına yansımasının, öğrencinin zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimini destekleyen bir öğretim anlayışını zorunlu kıldığı ifade edildi. Bu anlayış doğrultusunda ölçme ve değerlendirme süreçlerinin, sadece bilgi ve beceri düzeylerini ölçmeye değil, öğretim sürecini destekleyen ve yönlendiren beceri odaklı bir yapıda planlanması gerektiğine dikkat çekildi.

Ortak Dil Oluşturma Hedefi

Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin yeniden yapılandırılması kapsamında, ilgili eğitim birimleri ile ÖSYM iş birliğinde çalışmalar yürütüldü. Bu süreçte geliştirilen ölçme modeli ve soru yapıları, 12 ilde pilot sınavlar aracılığıyla test edildi. Pilot uygulamalara, 4 bin 361 altıncı sınıf ve 10 bin 195 onuncu sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 14 bin 556 öğrenci katıldı.

Ortaöğretim düzeyinde Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde; temel eğitim düzeyinde ise Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde pilot uygulamalar gerçekleştirildi.

Kılavuzun Hazırlanışı ve İçeriği

Pilot uygulamalardan elde edilen nicel veriler ve öğrencilerle yapılan bilişsel görüşmeler ışığında "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu" hazırlandı. Kılavuzda, öğrencilerin edindikleri bilgi ve becerileri yeni ve özgün durumlarda ne ölçüde uygulayabildiklerinin, transfer edip kullanabildiklerinin ölçülmesi ön plana alındı.

Kılavuz, açıklamalar, öneriler, kontrol listeleri ve örnek sorularla saha uygulamalarında karşılaşılan yapısal sorunları çözmeyi, soru yazım süreçlerini standartlaştırmayı ve ölçme değerlendirme alanında ortak bir dil oluşturmayı amaçlıyor.

Temel Başvuru Kaynağı Olarak Benimseniyor

Yazıda, kılavuzun özellikle soru yazarları, ders kitabı yazarları ve öğretmenlerin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde yer alan öğrenme çıktılarının temelini oluşturan becerilerin doğru, geçerli ve güvenilir şekilde ölçülmesi konusundaki yeterliklerini artırmayı hedeflediği belirtildi.

Öğretmenlerden eğitim yöneticilerine kadar tüm paydaşlarda bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazımına dair ortak bir anlayışın geliştirilmesinin amaçlandığı vurgulandı.

Kılavuzun, merkezi sınav, ortak sınav, okul yazılıları, ders kitabı ve yardımcı materyal ile ölçme araçlarının hazırlanmasında temel başvuru kaynağı olarak kullanılması zorunlu hale getirildi. Bu hususun tüm gerçek ve tüzel kişiler, kurum ve kuruluşlar ile Bakanlık birimleri tarafından titizlikle uygulanması gerektiği ifade edildi.

Kılavuzda Yer Alan Detaylar

Çok sayıda üniversiteden akademisyen ve eğitim uzmanlarının katkısıyla hazırlanan kılavuzda, bağlam temelli soru tanımı, kapsamı, soru yazım sürecinin aşamaları, hatalı ve doğru yaklaşımlar ile örnek sorular yer alıyor. Kılavuz, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin bütüncül çerçevesi içinde öğrencilerin sadece ne bildiklerini değil, bu bilgileri gerçek yaşam durumlarında nasıl kullanabildiklerini ortaya koyan bir değerlendirme anlayışının eğitim ortamlarına tutarlı ve sürdürülebilir biçimde aktarılmasını amaçlıyor.

Bağlam temelli sorular, öğrencinin metin, problem durumu, veri seti, görsel veya senaryo gibi anlamlı bir bağlamla karşılaşmasını ve bu bağlamı kullanarak karar verme, yorum yapma, çözüm üretme veya açıklama getirmesini gerektiriyor. Bu sorular çoktan seçmeli, uzun yanıtlı, doğru-yanlış, eşleştirme ya da kısa yanıtlı formatlarda hazırlanabiliyor.

Bağlam temelli olma özelliği, sorunun formatından çok, bağlam ile soru arasındaki işlevsel ilişkide ve öğrencinin bilgiyi kullanma biçiminde ortaya çıkıyor.

Bu kapsamda, Milli Eğitim Bakanlığı'nın Togo ve Senegal ile eğitim işbirliği projeleri de eğitim alanında uluslararası iş birliği örnekleri arasında yer alıyor.