Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Halkların Demokratik Partisi'nin (HDP) kapatılması talebiyle açılan davada teknik olarak sona yaklaşıldığını açıkladı.

Özkaya, Ankara Vilayetler Evi'nde düzenlenen iftarda basın mensuplarına yaptığı açıklamada, "Dosyada sona gelindiğini, tamamlanma sürecine yaklaşıldığını ve AYM tarafından esas incelemenin başlatılabileceğini" belirtti. Kararın çok uzun sürmeden değerlendirileceğini vurguladı.

Bireysel Başvurularda Teknolojik Dönüşüm

Başkan Özkaya, hak arama yollarının etkinliğini artırma amacıyla teknolojik dönüşüme önem verdiklerini dile getirdi. 1 Ekim 2025 itibarıyla bireysel başvuruların elektronik ortamda UYAP Avukat Portalı üzerinden yapılabilmesinin sağlandığını hatırlattı. Bu tarihten itibaren 6 bin 686 başvurunun bu yöntemle yapıldığını ve başvuru süreçlerinin daha hızlı, etkili ve şeffaf yürütüldüğünü ifade etti.

Özkaya, ayrıca yapay zekanın AYM'deki işlere ve raportörlük sistemine destek vermesi için ciddi çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

Başvuru ve Karar İstatistikleri

2025 yılında Anayasa Mahkemesi'ne 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldığını, 71 bin 175 başvurunun sonuçlandırıldığını belirten Özkaya, karar sayısının başvuru sayısından fazla olmasının AYM'nin yoğun çalışmasının göstergesi olduğunu söyledi.

23 Eylül 2012'den 31 Aralık 2025'e kadar toplam 714 bin 774 bireysel başvuru yapıldı; bunların yüzde 87,2'si karara bağlandı. 2025'te karara bağlanan başvurulardan 5 bin 268'inde ihlal kararı verildi, bunların makul süre ihlali içermediğini, nitelikli haklara ilişkin olduğunu aktardı.

Verilen ihlal kararlarının büyük çoğunluğunun adil yargılanma ve mülkiyet hakkı ihlallerinden oluştuğunu belirten Özkaya, AYM'nin bireysel başvurularda süper temyiz mercii olmadığını, sadece anayasal ihlallerin tespitine odaklandığını söyledi.

İhlal Kararlarının Uygulanması ve Başarı Oranı

Özkaya, ihlal kararlarının uygulanması sürecinde 31 Aralık 2025 itibarıyla 83 dosyanın icra sürecinin tamamlanmadığını, bu durumun genellikle mevzuat ya da ihlal gerekçelerinin farklı yorumlanmasından kaynaklandığını belirtti. Ancak ihlal kararlarının yüzde 99,7'sinin gereğinin yerine getirildiğini ifade etti.

Bu durumun bireysel başvuru sisteminin temel hak ve özgürlüklerin korunmasında etkili ve işlevsel olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Norm Denetimi ve Yüce Divan Yargılamaları

2025 yılında AYM'ye 277 norm denetimi başvurusu yapıldığını, 278 dosyanın karara bağlandığını ve 472 kuralın Anayasa'ya uygunluk denetiminin gerçekleştirildiğini aktardı. 2012-2025 döneminde toplam 2 bin 328 iptal davası ve itiraz başvurusunun yapıldığını, 2 bin 322 dosyanın sonuçlandığını, derdest dosya sayısının 114 olduğunu bildirdi.

Yüce Divan yargılamalarına da değinen Özkaya, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası olağan dışı sürecin yargılamaları etkilediğini belirtti. 2017'den bu yana 12 Yüce Divan dosyasının karara bağlandığını, 32 kişi hakkında hüküm verildiğini ve 2025 sonu itibarıyla derdest Yüce Divan dosyası bulunmadığını açıkladı.

Siyasi Partilerin Mali Denetimi ve Kapatma Davaları

2025'te siyasi partilere ilişkin 164 mali denetim dosyasının sonuçlandırıldığını ifade eden Özkaya, 188 aktif siyasi partinin mali denetiminin yapıldığını belirtti. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi bünyesinde siyasi partilere yönelik mali denetim rehberinin hazırlanmakta olduğunu söyledi.

Parti kapatma davalarına dair ise, 2025 sonu itibarıyla beş derdest dosya bulunduğunu açıkladı.

AYM'nin HDP Kapatma Davası Hakkındaki Son Durumu

Basın mensuplarının HDP kapatma davasına ilişkin sorularını yanıtlayan Özkaya, davanın kapsamının çok geniş olduğunu, iddianamenin 840 sayfa ve eklerinde 60 klasör ile yaklaşık 200 GB dijital materyal bulunduğunu aktardı.

Dosyada 520 kişinin eyleminin kapatma gerekçesi olarak gösterildiğini, 451 kişi hakkında yasaklılık kararı talep edildiğini, eylemlerin soruşturma ve kovuşturma konusu olduğunu belirtti. Yaklaşık 3 bin dava ile ilişkilendirilen davada teknik anlamda sona gelindiğini ve esas incelemenin başlayabileceğini söyledi. Bu gelişmelerle ilgili detaylı bilgi için AYM Başkanı Özkaya HDP'nin kapatma davası ve bireysel başvurular hakkında açıklamalarda bulundu adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Diğer Konular ve Yapay Zeka Kullanımı

Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin AYM üyeleri hakkında suç duyurusu yapmasıyla ilgili süreçte Mahkemenin herhangi bir girişimde bulunmadığını, sürecin devam etmediğini belirtti.

Can Atalay ve Selahattin Demirtaş hakkında AYM ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından verilen ihlal kararlarının yerine getirilmemesine dair de değerlendirmede bulunan Özkaya, AYM'nin AİHM ihlal kararlarının uygulanmasını sağlama yetkisi olmadığını ifade etti.

Yapay zeka uygulamalarına ilişkin olarak, 2026 Eylül ayında yapay zekanın bireysel başvuru formlarının okunması, özetlenmesi ve kategorize edilmesi süreçlerinde kullanılmaya başlanmasının hedeflendiğini söyledi. Yapay zekanın ürettiği çıktının raportörlerce kontrol edileceğini ve hukuki değer taşımayacağını belirtti.

İkinci aşamada ise dosyaların değerlendirilmesinde yapay zekanın AYM'nin önceki kararlarından hareketle öneriler sunmasının amaçlandığını, ancak esas inceleme aşamasında yapay zekanın kullanılmasının planlanmadığını açıkladı. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin mali denetim rehberi hazırlığı ve parti kapatma davaları hakkında daha fazla bilgi için CHP'nin Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı vergi kanunu iptali başvurusu haberimizi okuyabilirsiniz.