TBMM Suça Sürülen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse başkanlığında bir araya geldi. Toplantının açılışında konuşan Köse, saha deneyimi ile akademik ve hukuki perspektifin bir arada değerlendirilmesinin raporun gerçekçi ve uygulanabilir olması açısından kritik olduğunu vurguladı.

Köse, "Çalışmamızda sadece suça sürüklenen çocukların değil, mağdur hakları, toplum güvenliği ve çocukların topluma yeniden kazandırılması gibi unsurları da dengeli şekilde gözetiyoruz. Amacımız, suça sürüklenmeyi önleyen, adil ve etkin bir sistem kurarak mağdurun adalet duygusunu güçlendiren, toplumsal güvenliği sağlayan bütüncül çocuk adalet sistemi için somut öneriler geliştirmektir" dedi.

Yaş Küçüklüğü Maddesine İlişkin Endişeler

Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan, milletvekillerine yaptığı sunumda, 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile çocukların haklarının korunduğunu belirtti. Ancak özellikle kanunun 31. maddesinde düzenlenen yaş küçüklüğü konusundaki uygulamada sıkıntılar yaşandığını aktardı.

Akdoğan, "Türk hukuk sisteminde 12-15 ve 15-18 yaş arası çocuklar arasında ayrım bulunuyor. 15-18 yaş grubundaki çocuklar için kasten öldürme, nitelikli cinsel istismar, yağma ve terör suçlarında ceza sorumluluğu tam kabul ediliyor. Ancak yaş küçüklüğüne bağlı indirim uygulamak çocuklarımızı korumak anlamına gelmiyor çünkü karşı tarafta da mağduriyet var. Örnek olarak Minguzzi ve Hakan Çakır davalarını verebiliriz. Bu çocuklar sosyal medyada suçlarını eğlenceli göstererek örnek teşkil ediyorlar. Buna engel olunması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Akdoğan, 15-18 yaş grubunun günümüz internet ve sosyal yaşam koşullarında algılarının çok daha açık olduğunu belirterek, bu yaş grubunda Türk Ceza Kanunu'nun 31. maddesindeki indirimlerin uygulanmamasını önerdi. Ayrıca 12-15 ve 15-18 yaş aralığında süreli hapis cezalarındaki indirim oranlarının da düşürülmesini uygun bulmadıklarını söyledi.

Cezai İndirimlerde Mağduriyet ve Tekerrür Konuları

Akdoğan, kasten öldürme, nitelikli cinsel istismar ve terör suçlarında cezai indirimin uygulanmaması gerektiğini ancak hakaret, tehdit ve bıçak yaralamaları gibi suçlarda indirimlerin artırılabileceğini belirtti. Ankara'da yaşanan bir örneği anlatarak, bazı çocukların kamu malına zarar vermeyi oyun gibi algıladığını ve tekrar eden suçlarda yasanın tekerrür uygulamasına izin vermediğini söyledi.

Bu durumun algı kopukluğuna yol açtığını ve mağduriyetin giderilmesinde ebeveynlerin sorumluluğunun ön planda olması gerektiğini vurguladı. Akdoğan, Türk Ceza Kanunu'nun 233. maddesiyle ebeveynlere sorumluluk verilmesinin başarıyı artıracağını düşündüğünü ifade etti.

Tekerrür hükümlerinin çocuklar için önemine dikkat çeken Akdoğan, suç algısının oluşmaması nedeniyle 15-18 yaş arasındaki çocukların suç işleme sıklığının arttığını dile getirdi. Bazı çocukların suç çetelerinin elinde yetiştiğini ve suçun bir kariyer basamağı gibi görüldüğünü belirtti.

Sosyal İnceleme Raporlarının Önemi

Akdoğan, sosyal inceleme raporlarının mahkeme aşamasında hakimlerin takdir yetkisini kullandığı alanlarda önemli olduğunu ancak soruşturma aşamasında bu raporların değerlendirilmediğini söyledi. Bu raporların hazırlanmasının uzun sürdüğünü ve soruşturma sürecini yavaşlattığını belirtti.

Cezaevine Girmenin Çocuklar Arasında Övünç Kaynağı Haline Gelmesi

Cumhuriyet Savcısı Mahmut Nedim Başarangil ise, suça sürüklenen çocukların adli mercilere intikal etmeden önce Aile ve Sosyal Hizmetler, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları tarafından tedbir alınmasının önemli olduğunu vurguladı. Suç işlendikten sonra korumanın daha zor olduğunu belirtti.

Başarangil, çocukların suç oranlarının arttığını, uyuşturucu kullanımı ve suç evriminin gözlemlendiğini söyledi. 12-15 yaş grubundaki çocukların kamu malına zarar verme suçlarında üst sınırı 5 yıl olan ceza nedeniyle tutuklanamadığını, çocukların ise cezaevine girmenin bir rütbe ve prestij kaynağı olarak algılandığını aktardı.

Belli Suç Sayısının Üzerindeki Çocuklar İçin İndirim Uygulanmamalı

Başarangil, çocukların eğitimlerine devam etmeleri için tedbirler alınabileceğini ancak 15-18 yaş grubunda belli suçlar için ceza uygulanmaması önerisini yineledi. İlk defa suç işleyen çocuklarla, alışkanlık haline getirenlerin ayrılması gerektiğini söyledi.

Başarangil, birden fazla suç işleyen çocuklar için indirim uygulanmaması gerektiğini, mahkeme kararlarıyla koruma ve bakım tedbirlerinin etkin şekilde uygulanmadığını, bu nedenle çocukların tekrar suç işlemeye devam ettiğini belirtti.

Uzlaşmaya Tabi Suçlarda Sınırlandırma Gerekliliği

Uzlaşma ile sonuçlanan davalarda çocukların işledikleri suçun farkında olmadığını belirten Başarangil, bıçakla basit yaralama ve kamu görevlisine görevini yaptırmamak için direnme suçlarında uzlaşmanın sınırlandırılması gerektiğini ifade etti. Bu suçların daha ciddi sonuçlara yol açabileceğini anlattı.

Hakimlerin Üst Sınırdan Ceza Vermede Çekinceleri

Ankara Cumhuriyet Başsavcı Vekili Pınar Akdoğan, milletvekillerinin sorularını yanıtlarken aile eğitiminin önemine dikkat çekti ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Akdoğan, "Biz çocukları idam sehpasında asmak istemiyoruz, yasayı uyguluyoruz. Hakimler üst sınırdan ceza vermekten korkuyor. Bu nedenle yargıda ciddi bir sorun var. Yasa koyucunun net çizgiler belirlemesi gerekir" dedi.

Ayrıca infaz sisteminin etkisiz olduğunu, mağdurun yaşadığı acıların çözülemediğini belirten Akdoğan, "Suça sürüklenen çocukların yanı sıra her suçun mağduru da vardır, onları da değerlendirin" çağrısında bulundu.