31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Türkiye'de 1977'den bu yana ilk kez birinci parti olmayı başaran CHP, geçen bir yıl içinde yargı süreçleri, tutuklamalar ve partiye yönelik davalarla sarsıldı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, 19 Mart 2025 tarihinde gözaltına alındı ve 23 Mart'ta ön seçimle CHP'nin cumhurbaşkanı adayı olarak ilan edildiği gün yolsuzluk suçlamasıyla tutuklandı.

İBB Davası kapsamında 9 Mart'ta ilk kez hakim karşısına çıkan İmamoğlu, hakkındaki tüm iddiaları reddetti. Tutuklanmasıyla başlayan süreç, CHP'nin iç dengelerini ve siyasi stratejisini yeniden şekillendirdi. Parti kulislerinde geçen yıl, "olmaz denilen her şeyin olduğu" bir dönem olarak tanımlanıyor. Ancak bazı yorumlar, CHP'nin bu zorlu süreçten mücadele ve direnme gücünü artırarak çıktığını belirtiyor.

19 Mart Sürecine Giden Gelişmeler

Adalet Bakan Yardımcısı Akın Gürlek, 8 Ekim 2024'te İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na atandı. Ekim sonunda CHP'li Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer tutuklandı ve yerine kayyum atandı. 15 Ocak 2025'te ise Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat, Aziz İhsan Aktaş soruşturması kapsamında tutuklandı. Bu gelişmeler siyasi kulislerde operasyonların İmamoğlu'na uzanacağı beklentisini artırdı.

İmamoğlu'nun İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi diploması, "usulsüz yatay geçiş" gerekçesiyle 18 Mart 2025'te iptal edildi. Ertesi gün gözaltına alınan İmamoğlu, 23 Mart'ta tek aday olarak katıldığı ön seçimde, CHP'nin açıklamasına göre 15,5 milyon oyla partinin cumhurbaşkanı adayı ilan edildi. Aynı gün yolsuzluk suçlamasıyla tutuklanarak Silivri'deki Marmara Cezaevi'ne gönderildi.

Tutuklama sonrası İstanbul Sarachane Meydanı ve çevresi, günler süren sokak protestolarına sahne oldu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve parti yöneticileri, "kayyum" ihtimaline karşı belediye binasında günlerce nöbet tuttu. Parti, 26 Mart'ta CHP'li Nuri Aslan'ın İBB Başkan Vekili seçilmesinin ardından sokak protestolarını il ve ilçe mitinglerine taşıdı. Ana muhalefet partisi, bir yılın sonunda Sarachane'deki mitinglerin sona ermesiyle saha çalışmalarına odaklanarak yeni bir eylem planı uygulamaya başladı.

Mutlak Butlan Davası ve İstanbul’a Kayyum

2023 yılında CHP liderliği açısından da çalkantılı bir dönem yaşandı. İstanbul 38. Olağan İl Kongresi ve Kurultayı için açılan iptal davaları nedeniyle parti arka arkaya kongreler düzenledi. İstanbul 38. Olağan İl Kongresi iptal edildi ve eski İstanbul İl Başkanı, milletvekili, genel başkan yardımcısı ve genel sekreter Gürsel Tekin il yönetimine atandı.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Sarachane eylemleri ve ardından gerçekleşen mitinglerdeki performansıyla partideki konumunu güçlendirdi. Davalar nedeniyle bir yıl içinde üç kurultay düzenleyen CHP'de Özel, delegelerin büyük çoğunluğunun oyuyla üç kez genel başkan seçildi. "Mutlak butlan" davası yerel mahkeme tarafından reddedildi ancak istinaf mahkemesinden farklı bir karar çıkma ihtimali tamamen ortadan kalkmadı.

CHP, bu kararlar ve parti hakkında açılabilecek olası "kapatma davası"na karşı yedek parti hazırlığında bulunuyor. BBC Türkçe'ye açıklamalarda bulunan CHP Grup Başkan Vekili Gökhan Günaydın, 19 Mart sürecinin CHP'nin sokakla bağını güçlendirdiğini ve tabanını daha da konsolide ettiğini belirtti. Günaydın, "Dünyada herhangi bir siyasi partinin dayanmasının zor olduğu bir süreçten CHP onuruyla çıktı" dedi ve kamuoyunda partiye yönelik operasyonların "hukuki değil siyasi" olduğu algısının güçlendiğini savundu.

Belediyelere Yönelik Operasyonlar

19 Mart sürecinde CHP'li 20 belediye başkanı, "yolsuzluk", "rüşvet", "irtikap" ve "kent uzlaşısı" gibi suçlamalarla tutuklandı. İddiaları reddeden 18 belediye başkanı halen cezaevinde bulunuyor. Tahliye edilen Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar ve Esenyurt Belediye Başkanı Ahmet Özer görevlerine iade edilmeyi bekliyor.

Ayrıca Sosyal Sigortalar Kurumu'na olan prim borçları nedeniyle birçok CHP'li belediyeye haciz işlemleri yapıldı ve harcamalara sıkı denetimler getirildi. Bazı belediye başkanları, örneğin Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu ve Ankara Keçiören Belediye Başkanı Mesut Özarslan, görevlerinden istifa ederek AKP'ye katıldı. CHP'liler bu istifaların, iktidarın belediyelere yönelik "soruşturma baskısı" ve "tutuklama tehditleri" nedeniyle gerçekleştiğini ifade ediyor.

İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanlığı Adaylığı ve Geleceği

Türkiye'de 2028'de yapılması planlanan seçimlerin Kasım 2027 sonuna alınma ihtimali yüksek görülüyor. 19 Mart sürecinin cezaevinde birinci yılını dolduran Ekrem İmamoğlu'nun adaylığı konusunda bazı yorumlar zorluklar yaşandığını belirtiyor. Diploma iptalinin kesinleşmesi veya hakkında açılacak herhangi bir davadan siyasi yasak çıkması, İmamoğlu'nun adaylık yolunu kapatabilir. Bu konuda daha detaylı bilgi için İmamoğlu aday olmazsa CHP'nin cumhurbaşkanı adayı anketle belirlendi başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

CHP Grup Başkan Vekili Gökhan Günaydın ise yargı kararlarının kesinleşmediğine dikkat çekiyor ve partinin şu anda mevcut adayının İmamoğlu olduğunu vurguluyor. Günaydın, "15,5 milyon insanın oyunu almış bir adaydan bahsediyoruz. Bir tek vesikalık fotoğrafıyla bile Ekrem İmamoğlu'nu cumhurbaşkanı seçtiririz" dedi. İmamoğlu'nun adaylığının engellenmesi durumunda partinin köklü bir yapıya sahip olduğunu ve alternatif senaryolarının hazır olduğunu belirtti.

CHP’nin Genel Durumu ve Gelecek Planları

Kamuoyu araştırma şirketi Panorama TR direktörü sosyolog Hatem Ete, 19 Mart süreci sonrası CHP'nin yaşadıklarının tek boyutlu değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Ete, ortaya çıkan durumu "karma bir bilanço" olarak tanımlıyor. İmamoğlu'nun tutuklanmasıyla başlayan sürecin CHP'nin gücünü artırdığını ancak partinin iktidar alternatifi olma kapasitesinde zorluklar yarattığını ifade ediyor.

Ete, diploma iptali ve hakkındaki davaların İmamoğlu'nun adaylık ihtimalini zayıflattığını, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'a yönelik soruşturmanın ve CHP tabanının mesafeli duruşunun adaylık sürecini belirsizleştirdiğini dile getirdi. Ayrıca CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in aday olması durumunda parti dışı aktörlerin partiye yöneliminin sınırlı kalacağını söyledi.

Ete, sürecin CHP'nin bazı alanlarda kazanç sağladığını, bazı alanlarda ise zarar gördüğünü belirterek, bu durumun CHP'nin veya destekleyeceği cumhurbaşkanı adayının seçimleri kazanma olasılığı üzerinde olumsuz etkisi olduğunu vurguladı. Ayrıca operasyonların başlangıcında CHP'ye yönelen seçmen desteğinin kısmen geri çekildiği, partinin oylarında yaşanan artışın bir bölümü yeniden kararsız seçmenlere döndüğünü açıkladı.

Ete, bunun nedenleri arasında mutlak butlan davasının sonuçsuz kalması ve İmamoğlu davasının rutin mahkeme sürecine girmesini gösterdi. CHP'nin, bu süreç sonrası seçmenine aynı motivasyonu sağlayacak yeni bir hedef bulmakta zorlandığını ifade etti.

Son olarak Ete, CHP'nin önümüzdeki dönemde seçmen mobilizasyonunu artıracak yeni bir siyasi hikaye geliştirmesi ve muhalefetle işbirliği arayışlarına girmesi gerektiğini belirtti. Yerel seçimlerde etkili olan "taban ittifakı" modelinin genel seçimlerde tek başına yeterli olmayacağını, bu nedenle CHP'nin kurumsal ittifakları da gündemine alması gerektiğini kaydetti.