São Paulo Üniversitesi tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırmada, ortalama yaşı 52 olan 12 binden fazla yetişkin sekiz yıl boyunca takip edildi. Çalışmanın başlangıcında katılımcılara, son bir yıl içindeki yiyecek ve içecek tüketimleri detaylı bir anketle sorgulandı.

Toplanan verilere göre, bireyler yapay tatlandırıcı tüketim seviyelerine göre gruplandırıldı. Araştırma süresince katılımcılar üç kez bilişsel değerlendirmeye tabi tutuldu. Bu testlerde bilgi işleme hızı, hafıza performansı ve kelime hatırlama becerileri ölçüldü.

Yapay Tatlandırıcıların Beyin Fonksiyonlarına Etkisi

Çalışmada aspartam, sakkarin, asesülfam potasyum, eritritol, ksilitol, sorbitol ve tagatoz gibi yaygın tatlandırıcıların beyin üzerindeki etkileri incelendi. Sonuçlar, yapay tatlandırıcı tüketimi en yüksek olan grubun beyin yaşlanma hızının, en düşük tüketenlere göre %62 daha fazla olduğunu ortaya koydu.

Bu grupta bilişsel performans kaybının ortalama 1,6 yıl daha fazla olduğu hesaplandı. Orta düzeyde tatlandırıcı kullananlarda ise bilişsel gerileme yaklaşık 1,3 yıl daha belirgin bulundu.

Kimlerde Daha Belirgin Etkiler Görüldü?

Veriler, özellikle 60 yaş altı bireylerde ve diyabet hastalarında daha çarpıcı sonuçlar verdi. Yüksek düzeyde tatlandırıcı kullanan genç ve orta yaş grubunda, sözel akıcılık ve genel zihinsel performansta yaşıtlarına kıyasla daha belirgin azalma gözlendi.

Şeker tüketimini azaltmak amacıyla tatlandırıcılara yönelen diyabet hastalarında ise beyin yaşlanması ve bilişsel gerilemenin, yaş faktöründen bağımsız olarak daha hızlı ilerlediği tespit edildi.

Hangi Tatlandırıcı Daha Az Riskli?

İncelenen maddeler arasında yalnızca tagatozun bilişsel gerilemeyle doğrudan bağlantısı olmadığı belirlendi. Aspartamdan sorbitole kadar diğer yaygın tatlandırıcıların ise hafıza ve zihinsel performans üzerinde olumsuz etkileri olabileceği ifade edildi.