Havaların ısınması ve günlerin uzamasıyla birlikte polen mevsimi de uzadı. Bu durum, milyonlarca kişide kışın soğukların yol açtığı hapşırmaların yerini polen alerjilerinin almasına neden oluyor. İlkbaharda ağaçlar, fındık ve kızılağaç gibi türlerin polen salgılamasıyla başlıyor; daha sonra huş, dişbudak ve meşe gibi ağaçlar devreye giriyor. Yaz aylarında ise çayır ve ot türleri polen üretimini sürdürüyor.

Polen alerjisi, havadaki polen taneciklerinin solunum yolları ve gözlerle temas etmesi sonucu ortaya çıkıyor. Bağışıklık sistemi buna tepki vererek histamin salgılıyor; bu da iltihaplanma, damar genişlemesi ve burun akıntısı, gözlerde sulanma ve yanma gibi belirtilere yol açıyor.

Polen Mevsimi ve Yıllık Değişimler

Polen mevsiminin başlangıcı, süresi ve şiddeti her yıl farklılık gösteriyor ve bu durum hava koşulları ile bitkilerin fizyolojik döngülerine bağlı. Belçika kamu sağlığı enstitüsü Sciensano’da mikoloji ve aerobiyoloji alanında görev yapan bilim insanı Astha Tiwari, Euronews Health’e yaptığı açıklamada, ağaçların polen üretiminde yüksek enerji harcadığını, yoğun polen yıllarının ardından daha sakin yılların geldiğini belirtti.

Polen Mevsimleri Daha Uzun ve Şiddetli Mi Oluyor?

Avrupa nüfusunun yaklaşık %40’ında polen alerjisi görülüyor ve bu durum bölgedeki en yaygın alerjenlerden biri olarak öne çıkıyor. Şehirlerde ise kirlilik ve yaşam tarzındaki değişiklikler nedeniyle bu oran daha yüksek. Tiwari, son on yılda polen mevsimlerinin daha erken başladığını, uzadığını ve polen yoğunluğunun arttığını ifade etti. Bu değişimin, bitkilerin daha erken çiçek açmasına yol açan sıcak hava koşullarının ve dolayısıyla iklim değişikliğinin etkisiyle bağlantılı olduğunu ekledi.

Belçika, Hollanda ve Lüksemburg’daki izleme istasyonlarından alınan 30-44 yıllık veriler, ağaç türlerinde yıllık polen seviyelerinde genel bir artış ve mevsimlerin daha erken başlamasını ortaya koydu. Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun artışı ise bitki büyümesini teşvik ederek polen üretimini artırıyor. Uzayan polen mevsimleri, alerjene maruz kalma süresini uzattığı için insanların hassasiyetini artırıyor.

İngiltere’de East Anglia Üniversitesi araştırmacıları, ambrosia (ragweed) polenine bağlı saman nezlesi yaşayan kişi sayısının 2050 yılına kadar 33 milyondan 77 milyona çıkabileceğini öngörüyor.

Alerjilerden Korunma Yöntemleri

Kirlilik ve polen birbirini tetikleyerek alerji duyarlılığını artırıyor. Özellikle azot dioksit, ozon ve partikül maddeler gibi hava kirleticilerin polen moleküllerini kimyasal olarak değiştirerek daha alerjen hale getirdiği tespit edildi. Tiwari, polen yoğunluğu düşük olsa bile çok hassas kişilerde alerji belirtilerinin ortaya çıkabileceğini belirtti.

Avrupa İklim ve Sağlık Gözlemevi’ne göre, polen alerjileri uyku bozukluklarına, ruh sağlığı sorunlarına, yaşam kalitesinde azalmaya yol açabiliyor. Ayrıca yetişkinlerde iş gücü kaybı, çocuklarda ise okul başarısında düşüşe neden olabiliyor.

Polen yoğunluğu yüksek günlerde maruziyeti azaltmak için bazı önlemler alınabilir. Bunlar arasında evde pencereleri kapalı tutmak, havalandırmayı polen yoğunluğu düşük sabah erken veya akşam saatlerinde yapmak, eve döndükten sonra duş almak ve kıyafet değiştirmek bulunuyor. Çamaşırları ev içinde kurutmak da polen taşınmasını azaltabilir. Dışarı çıkarken güneş gözlüğü takmak polenlerin göze temasını engellemeye yardımcı olur. Tek kullanımlık kontakt lensler veya gözlükler, polenlerin kontakt lenslere yapışmasını önlemek açısından daha uygun olabilir.

Tiwari, deniz meltemi ve bitki örtüsünün az olduğu kıyı bölgelerinin alerjisi olanlar için daha uygun ortam sunduğunu da sözlerine ekledi.