Yeni bir araştırma, dünya genelinde meme kanseri vakalarının 2050 yılına kadar 3,5 milyona ulaşabileceğini ortaya koydu. Bu, 2023 yılına kıyasla yaklaşık %33'lük bir artış anlamına geliyor. Aynı dönemde, meme kanserinden kaynaklanan yıllık ölümlerin %44 artarak 1,4 milyona yükselmesi öngörülüyor.

Artışın Nedenleri ve Mevcut Durum

The Lancet Oncology dergisinde yayımlanan çalışma, Küresel Hastalık Yükü Araştırması tarafından hazırlandı. Analiz, nüfusun büyümesi ve yaşlanmasının vaka sayısındaki artışın başlıca sebepleri olduğunu belirtiyor. Buna rağmen, kanser görülme sıklığı ve ölüm oranlarının genel olarak sabit kaldığı ifade edildi. Meme kanseri, dünya çapında kadınlar arasında en yaygın kanser türü olma özelliğini koruyor. 2023 yılında kadınlarda görülen her dört kanser vakasından biri meme kanseri olarak kayıtlara geçti.

2023 Verileri ve Sağlıklı Yaşam Yılları

Araştırmaya göre 2023 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,3 milyon yeni meme kanseri vakası, 764 bin ölüm ve 24,1 milyon engelliliğe ayarlanmış yaşam yılı (DALY) kaydedildi. DALY, erken ölüm ve hastalık nedeniyle kaybedilen sağlıklı yaşam süresini ölçmekte kullanılıyor.

Risk Faktörlerindeki Değişimler

Meme kanseri risk profilinde önemli değişiklikler gözlemlendi. Obezite artışı, erken ergenlik, doğumun gecikmesi ve menopoz yaşının yükselmesi gibi üreme ve yaşam tarzı faktörleri risk faktörlerinin yeniden şekillenmesine neden oluyor. 2023'te davranışsal faktörlerin küresel meme kanseri yükünün %28'ini oluşturduğu belirtiliyor. Bu da yaklaşık 6,8 milyon sağlıklı yaşam yılının hastalık, sakatlık veya erken ölüm nedeniyle kaybedildiği anlamına geliyor.

Başlıca risk faktörleri arasında yüksek kırmızı et tüketimi, tütün kullanımı, yüksek kan şekeri, yüksek vücut kitle indeksi, alkol tüketimi ve düşük fiziksel aktivite yer alıyor. Uzmanlar, meme kanseri yükünün önemli bir bölümünün değiştirilebilir yaşam tarzı faktörleriyle bağlantılı olduğunu vurgulayarak sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasının hastalığın gelecekteki seyrini olumlu etkileyebileceğini belirtiyor.

Ülkeler Arası Farklılıklar

Son 30 yılda yüksek gelirli ülkelerde meme kanseri ölüm oranları ve DALY değerleri yaklaşık %30 azaldı. Ancak bu ülkelerde yaşayan kadınlar, küresel meme kanseri ölümlerinin %61'ini oluşturuyor. 2023 verilerine göre, meme kanseri görülme oranı en yüksek ülkeler arasında Monako, Andorra, Fransa, Almanya ve İrlanda bulunuyor. Avrupa'da en düşük oranlar ise Arnavutluk, Ukrayna, Moldova, Rusya ve Bulgaristan'da kaydedildi.

Uzmanlar, yüksek görülme oranlarının her zaman olumsuz anlam taşımadığını belirtiyor. Erken teşhis programları, düzenli taramalar ve gelişmiş tedavi yöntemleri sayesinde yüksek gelirli ülkelerde hastaların hayatta kalma oranlarının daha yüksek olduğu ifade ediliyor. Buna karşılık, meme kanseri yükünün giderek düşük ve orta gelirli ülkelere kaydığına dikkat çekiliyor. Bu ülkelerde geç teşhis ve sınırlı sağlık hizmetlerine erişim, ölüm oranlarını artırıyor. Daha fazla bilgi için Prof. Dr. Şevket Özkaya’nın kanser ve yaşlanma ilişkisi açıklamalarına göz atabilirsiniz.