Yeni yapılan bir araştırma, zayıflama ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçlarının kilo kaybı ve diyabet tedavisindeki etkileri ile kalp krizi geçiren hastaların iyileşme sürecine olumlu katkı sağlayabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, bu ilaçların kalp krizinden sonra oluşabilecek ek doku hasarını azaltabileceğini ve ameliyat sonrası komplikasyon riskini düşürebileceğini belirtti.

Kalp Damarlarındaki Daralma Üzerine Etkisi

Bristol Tıp Fakültesi’nden başyazar Svetlana Mastitskaya, kalp krizi geçiren hastaların yaklaşık yarısında ana damar açılmış olsa dahi kalp kasındaki küçük damarların dar kalmaya devam ettiğini ifade etti. Araştırma sonuçları, Nature Communications dergisinde yayımlandı. Bulgular, GLP-1 reseptör agonistlerinin kalpte kanın yeniden akışını engelleyen "no-reflow" durumunu önleyebileceğini gösterdi.

Kan Akışını Artıran Mekanizma

Bilim insanları, kemirgenler üzerinde yapılan deneylerde ve laboratuvarda yetiştirilen kalp hücrelerinde, GLP-1 ilaçlarının kalpteki damarların çevresindeki kas hücrelerini gevşettiğini ve potasyum kanallarını aktive ederek kan akışını artırdığını tespit etti. Bu sayede daralan damarların genişlemesi sağlanarak kalp dokusundaki ek hasar riski azaltılıyor.

GLP-1 reseptör agonistleri, vücudun doğal olarak ürettiği ve iştah ile kan şekerini düzenleyen GLP-1 hormonunun etkisini taklit ederek, kişilerin daha uzun süre tok hissetmesini sağlayan ilaçlar olarak biliniyor.

Kardiyovasküler Sağlığa Etkileri

Daha önceki çalışmalar da GLP-1 ilaçlarını kullananlarda kalp krizi ve felç gibi kalp-damar hastalıklarının riskinin azaldığını göstermişti. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 2024 yılında semaglutid içeren Wegovy adlı ilacın kalp krizi ve felç riskini azaltmak amacıyla kullanımını onayladı. Araştırmalar, bu kardiyovasküler faydaların sadece kilo kaybına bağlı olmadığını ortaya koyuyor.

Son klinik deneylerde, GLP-1 ilaçları kullanan hastalarda kalp krizi ve felç vakalarının belirgin şekilde azaldığı gözlemlendi. Uzmanlar, ilaçların iltihabı azaltarak, tansiyonu düzenleyerek, kolesterol ve kandaki yağ seviyelerini düşürerek ve damar sağlığını destekleyerek kalp hastalığı riskini azalttığını belirtiyor.

Sağlıklı Yaşam Alışkanlıklarının Önemi

Uzmanlar, GLP-1 ilaçlarının tek başına yeterli olmadığını, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hala temel rol oynadığını vurguluyor. Harvard Üniversitesi’nin yakın tarihli bir çalışması, GLP-1 ilaçlarını kullanan tip 2 diyabet hastalarında sağlıklı yaşam tarzının kalp sağlığı üzerindeki faydalarını artırdığını ortaya koydu.

Çalışmada sağlıklı yaşam alışkanlıkları arasında dengeli beslenme, düzenli egzersiz, sigara kullanmamak, yeterli uyku, düşük alkol tüketimi, stres yönetimi, sosyal bağlar ve destek ile opioid bağımlılığı olmaması yer aldı. Bu sekiz alışkanlığın tamamını benimseyen kişilerin, sadece bir veya daha azına uyanlara kıyasla kalp hastalıkları riskinin %60 daha düşük olduğu belirlendi.

Harvard Üniversitesi araştırmacısı Frank Hu, "GLP-1 ilaçlarının çok etkili olduğu bir dönemde bile yaşam tarzı alışkanlıkları diyabet yönetimi ve kalp-damar hastalıkları riskinin azaltılmasında merkezi önemini koruyor," dedi.