BAŞKENT Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüsnü Çelik, kanser tanısı alan bireylerde tedavi öncesinde doğurganlığın korunmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.

Prof. Dr. Çelik, "Kanseri yenerken ebeveynlik hayallerinizi ertelemeyin" diyerek, cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi gibi uygulamaların fertilite potansiyelini ciddi şekilde azaltabildiğine dikkat çekti. Onkofertilitenin, kanser tedavisi gören hastalara gelecekte ebeveyn olma şansını koruma imkanı sunduğunu belirtti.

Onkofertilitenin Önemi ve Uygulama Alanları

Kanser tanısı alan kişilerin üreme kapasitesinin korunması, geliştirilmesi ve kullanılması artık modern onkolojik tedavilerin vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Prof. Dr. Çelik, onkofertiliteyi "karanlık bir tünelde fener tutmak" olarak tanımlayarak, özellikle kadınlarda meme, rahim, yumurtalık gibi kanser türlerinde üreme organlarının alınması veya tedavi nedeniyle işlevselliğinin kaybedilmesi riskine işaret etti.

Tedavi öncesinde yumurtaların (oositlerin) toplanıp dondurulabildiğini ifade eden Çelik, tedavi tamamlandıktan sonra bu hücrelerin kullanılarak dış ortamda gebelik elde edilebildiğini açıkladı. Ayrıca, kemoterapinin yumurtalıklar üzerindeki toksik etkilerine karşı yumurtalık dokusu veya yumurtaların dondurulması gibi yöntemlerle doğurganlığın korunabileceğini söyledi.

Her Hastaya Fertilite Konusunda Bilgilendirme Gerekliliği

Kanser tanısı konduğu anda, tedavi başlamış olsa bile fertilite konusunun mutlaka gündeme getirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Çelik, güncel rehberlerin bu konuda oldukça net olduğunu belirtti. Hastanın yaşı, çocuk sayısı, dil, din, ırk, kültür, sosyal statü, ekonomik durum veya sosyal güvencesi gibi hiçbir faktörün bu bilgilendirmede ayrımcılığa yol açmaması gerektiğini söyledi.

Çelik, "Zaten çocukları var ya da bu hastanın çocuk isteği olmayabilir gibi varsayımlar yanlıştır. Çünkü bu bilgilendirme hastanın zihninde yeni bir pencere açar. Hasta, kanserin dünyanın sonu olmadığını ve gelecekte çocuk sahibi olma ihtimalinin devam ettiğini fark eder. Bu yaklaşım hastanın psikolojik ve fiziksel iyilik halini artırır, moralini yükseltir" dedi. Ayrıca, bu uygulamanın bütüncül yaklaşımlara da güzel bir örnek teşkil ettiğini ifade etti.

Doku Dondurma Yöntemiyle Doğurganlık Korunabilir

Onkofertilitenin sadece kanser hastaları için değil, BRCA mutasyonu gibi genetik risk taşıyan bireyler için de önemli bir güvence olduğunu kaydeden Prof. Dr. Çelik, ergenlik öncesi çocuklarda uygulanan yöntemlere de değindi.

Ergenlik öncesi çocuklarda henüz hücre üretiminin başlamaması nedeniyle doku dondurma yönteminin tercih edildiğini belirten Çelik, kız çocuklarında yumurtalık dokusu, erkek çocuklarında ise deneysel aşamada olan testis dokusunun dondurularak tedavi sonrası tekrar vücuda nakledilebildiğini söyledi. Bu yöntemle gebelik sağlanan başarılı vakaların mevcut olduğunu dile getirdi.

Onkofertilite: Tıbbi Başarı ve Moral Kaynağı

Prof. Dr. Hüsnü Çelik, onkofertilitenin sunduğu imkanların sadece tıbbi bir başarı olmadığını, aynı zamanda hastaların hayata tutunmasını sağlayan "mucizevi" bir alan olduğunu belirtti. Modern kanser tedavisi uygulayan tüm hekimlerin bu konuda duyarlı ve başarılı çalışmalar yürüttüğünü; ancak farkındalığın artırılması gerektiğini vurguladı.

Çelik, toplumsal bilinç ve güvenin sağlanması için tüm bireylerin ve devlet otoritelerinin bu konuda duyarlı olması gerektiğine dikkat çekti.