6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler sonrasında Hatay bölgesindeki su kaynaklarında radon gazı anomalileri tespit edildi. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Erdoğan, bu durumun deprem habercisi olabileceğine dair önemli bilgiler paylaştı.

Radon Gazı ve Deprem İlişkisi

Prof. Dr. Erdoğan, "Deprem öncesinde radon seviyelerinde artış gözleniyor. Bu yükseliş depremden sonra hızlı bir düşüşle kendini gösteriyor. Hatay'da 4.9 ve 4.3 büyüklüğündeki artçı depremler öncesinde radon seviyelerinde yükseliş, sonrasında ise düşüş şeklinde anomali tespit ettik" dedi.

Prof. Dr. Erdoğan başkanlığında Prof. Dr. Ülfet Atav, Prof. Dr. Kaan Manisa ve Prof. Dr. Ayla Bozdağ’ın katkılarıyla yürütülen TÜBİTAK destekli "6 Şubat 2023’te Pazarcık ve Elbistan merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin Hatay bölgesindeki termal sularda olası radon anomalilerine etkisi" başlıklı projede, bölgedeki radon gazı aktiviteleri incelendi. Bu çalışma, Hatay'da radon gazı çıkışlarının deprem tahmininde kullanılması konusunda önemli veriler sağladı.

Radon Aktivitesinde Önemli Değişiklikler

Çalışmada iki farklı su kaynağında ölçülen radon seviyelerinin, ölçümler arasında yaklaşık 5 kat değişim gösterdiği belirtildi. Bu değişikliklerin bölgedeki sismik aktivite ile bağlantılı olduğu tespit edildi. Radon anomalilerinin, gelecekte bölgedeki olası depremlerin tahmininde fayda sağlayabileceği sonucuna varıldı.

Radon Gazının Sağlık Etkileri

Radyoaktif bir gaz olan radonun insan sağlığı üzerindeki etkilerine de değinen Prof. Dr. Erdoğan, "Radon gazı, yer kabuğundaki doğal uranyumun radyoaktif bozunum zincirinde oluşan bir gazdır. Binaların bodrum ve zemin katlarında birikerek özellikle solunum yoluyla akciğerlere ulaşır ve burada radyasyon hasarına yol açabilir. Dünya genelinde sigaradan sonra akciğer kanserinin en önemli nedenidir. Ancak kapalı ortamların düzenli havalandırılması bu riski azaltır" ifadelerini kullandı. Bu konuda daha detaylı bilgi için radon gazının sağlık etkileri başlıklı bölüme bakılabilir.

Deprem Öngörüsünde Radon Kullanımı

Radon gazının deprem öncesi tahminlerde kullanılabileceğini belirten Prof. Dr. Erdoğan, "Radon, yer altı sularıyla temas halindeki kayalarda artış gösterebilir. Özellikle fay hatları ve termal su kaynaklarında ölçümler deprem öncesi anomaliler gösterebilir. Bu özelliği ile radon, deprem tahminlerinde kullanılabilir" dedi.

Hatay’daki Ölçümler ve Bulgular

Hatay’daki artçı depremler öncesinde radon seviyelerinin yükseldiğini aktaran Prof. Dr. Erdoğan, "İç basınç ve sıkışma nedeniyle kırıklar aracılığıyla radon atmosfere, toprak gazına veya yer altı sularına karışıyor. Tahtaköprü termal suyu ile Hamamat Kaplıcası’nda yaptığımız ölçümlerde, Nisan sonu ve Mayıs aylarındaki 4.9 ve 4.3 büyüklüğündeki artçı depremler öncesinde yükseliş, sonrasında ise düşüş şeklinde anomaliler saptadık" diye konuştu.