Evcil kedilerde kanserin şimdiye kadar çıkarılan en kapsamlı genetik haritası, bu hastalığın insanlardaki türleriyle çarpıcı benzerlikler taşıdığını gösterdi. Bu keşif, hem kediler hem de insanlar için yeni tedavi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Detaylı Genetik Analiz

Bilim insanları, yaklaşık 500 evcil kedinin tümör DNA'sını inceleyerek hastalıkla bağlantılı temel genetik mutasyonları belirledi. Kanser, kedilerde önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olmasına rağmen, hastalığın gelişim mekanizmaları hakkında bugüne kadar çok az bilgi bulunuyordu. Araştırmanın başyazarı Dr. Louise Van der Wayden, "Kedilerde kanser genetiği daha önce adeta kapalı bir kutuydu" dedi ve ekledi: "Herhangi bir türde kanseri ne kadar iyi anlarsak, bu herkes için o kadar faydalı olur."

Uluslararası İşbirliği

İngiltere'deki Cambridge'de bulunan Wellcome Sanger Enstitüsü öncülüğünde gerçekleştirilen araştırma, 13 farklı kedi kanseri türüyle ilişkili yaklaşık bin geni inceledi. Ekip, kedilerde kansere yol açan birçok genin insanlardaki karşılıklarıyla örtüştüğünü tespit etti. Bu durum, iki türün tümörlerin büyüme ve yayılmasını sağlayan temel biyolojik süreçleri paylaştığını ortaya koyuyor.

Kediler Meme Kanseri Araştırmalarında Önemli Rol Oynayabilir

Bilim insanları, özellikle kedilerin üçlü negatif meme kanseri gibi bazı meme kanseri türlerinin anlaşılmasında kilit rol oynayabileceğini vurguluyor. Üçlü negatif meme kanseri, tümör hücrelerinde östrojen reseptörü, progesteron reseptörü ve HER2 proteininin negatif olduğu agresif bir alt tür olup, meme kanserlerinin yaklaşık %15’ini oluşturuyor. Kedilerde bu alt türün insanlara kıyasla daha sık görülmesi, araştırmacılara daha fazla örnek üzerinde çalışma imkânı sunuyor ve tedavide kullanılabilecek yeni ilaçlara dair ipuçları sağlıyor.

Evcil Kedilerde Kanser Araştırmalarının Önemi

İngiltere’deki hanelerin yaklaşık dörtte birinde en az bir kedi bulunması, kedileri köpekler kadar yaygın ve güvenilir ev arkadaşları yapıyor. Ancak köpeklerde kanser araştırmaları kapsamlı biçimde yürütülürken, kediler büyük ölçüde ihmal edilmişti. Uzmanlar, her iki evcil hayvanın da bazı kanser türlerinde rol oynayan çevresel faktörlere dair önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.

Çevresel Etkenlerin Kanser Üzerindeki Rolü

Evcil hayvanların insanlarla aynı ortamları paylaşması, onların da insanlarla benzer çevresel etkenlere maruz kaldığı anlamına geliyor. Kanada’daki Ontario Veterinerlik Koleji’nden Prof. Geoffrey Wood, "Bu sayede kanserin hem kedilerde hem de insanlarda neden geliştiğini, yaşadığımız çevrenin kanser riskini nasıl etkilediğini daha iyi anlayabilir ve belki hastalığı önlemenin ve tedavi etmenin yeni yollarını keşfedebiliriz" ifadelerini kullandı.

Bu araştırma, 20 Şubat 2026 tarihinde Science dergisinde yayımlandı.