Akıllı saatler ve yüzük gibi teknolojik cihazlar, kullanıcıların uyku süresi ve kalitesi hakkında bilgi sağlıyor. Ancak uzmanlar, bu verilerin bazı bireylerde faydadan çok stres yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Ortaya Çıkan Uyku Takıntısı: Ortosomnia

48 yaşındaki Leah Martin, yıllarca geceleri sadece 3 ila 5 saat uyuduğunu ve sürekli yorgun hissettiğini belirtiyor. Fitness takibi için kullandığı cihazlarla uyku süresini izlemeye başladığında, zamanla bu verilere takıntılı hale geldiğini ifade ediyor. Sabah uyanır uyanmaz ilk işi uyku verilerine bakmak olan Martin, gece boyunca hangi uyku evresinde olduğunu düşünerek kaygı yaşadığını aktarıyor.

Uzmanlar bu durumu "ortosomnia" olarak tanımlıyor. 2017 yılında ortaya atılan bu kavram, uyku kalitesini artırma çabasının sağlıksız bir takıntıya dönüşmesini anlatıyor. Resmi bir psikiyatrik tanı olmasa da artan kaygı ve katı uyku rutinleriyle ilişkilendiriliyor.

Uzman Görüşleri ve Uyarılar

UCLA Uyku Bozuklukları Merkezi Direktörü Alon Avidan, insanların artık uyku sürelerini sürekli ölçebildiği için daha fazla endişe duyduğunu ifade ediyor. Uzmanlara göre, "mükemmel uyku" hedefi baskıya dönüşerek uyku kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

Klinik psikolog Liz Ross ise uykunun pasif bir biyolojik süreç olduğuna dikkat çekiyor. Ross, geceyi sürekli değerlendirmek ve verilere odaklanmanın yatmadan önce kaygıyı artırabileceğini belirtiyor.

Cihazların Yeri ve Kullanım Önerileri

Uzmanlar, bu teknolojik cihazların tamamen zararlı olmadığını vurguluyor. Özellikle düzensiz uyku alışkanlığı olanlar için genel uyku süresi ve düzeni hakkında fikir verebiliyorlar. Ancak ölçülen uyku evreleri ve sürelerinin tahmini olduğu, tıbbi bir ölçüm niteliği taşımadığı hatırlatılıyor.

Verilerin bir referans noktası olarak görülmesi gerektiğini belirten uzmanlar, asıl önemli olanın kişinin kendini nasıl hissettiği olduğunu ifade ediyor. Takıntılı hale gelindiğinde ise cihaz kullanımına ara vermek, uzun vadeli genel uyku tablosuna odaklanmak ya da uyku günlüğü tutmak öneriliyor.