Küresel otomotiv sektörü, İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarıyla başlayan ve giderek genişleyen çatışmalar nedeniyle tedarik zinciri açısından önemli bir tehdit altında bulunuyor. Özellikle Orta Doğu üzerinden geçen ticaret yollarının risk altına girmesi, sektörde ciddi endişelere yol açıyor.

Sevkiyatlarda Gecikmeler

Uzmanlar, otomobil üreticileri için en büyük sıkıntının enerji maliyetlerindeki artış ve kritik deniz yollarının, özellikle Hürmüz Boğazı'nın, kesintiye uğraması olduğunu belirtiyor. Orta Doğu pazarı, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerinin otomobil ihracatında önemli yer tutuyor. Örneğin, Çinli üreticiler 2025 yılında dış pazarlara sattıkları 8,3 milyon aracın yaklaşık 1,39 milyonunu Orta Doğu'ya gönderdi. Hindistan otomobil ihracatının ise yüzde 25’i bu bölgeye yöneliyor. Ancak savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyatlar yavaşladı ve araçların bölgeye ulaşımı zorlaştı.

Artan Enerji Maliyetleri Sektörü Etkiliyor

Orta Doğu’daki gerilim petrol ve doğalgaz fiyatlarını yükseltti. Bu durum, otomotiv üretim maliyetlerini yukarı çekerek hem üretim hem lojistik giderlerinde artışa yol açıyor. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, otomobil şirketlerinin kâr marjları üzerinde baskı oluşturabilir. Ayrıca, otomotiv üretimi çok sayıda uluslararası tedarik zincirine dayanıyor; çipler, metal hammaddeler ve özel parçalar farklı coğrafyalardan temin ediliyor. Küresel ticaret yollarında yaşanacak aksaklıklar üretimi doğrudan etkileyebilir.

Tedarik Zinciri Zaten Kırılgandı

Uzmanlar, otomotiv sektörünün pandemi, ticaret savaşları ve çip krizi gibi sorunlarla hali hazırda kırılgan bir tedarik zinciri yapısına sahip olduğunu vurguluyor. İran savaşı ise bu kırılgan yapıya yeni bir risk unsuru olarak ekleniyor. İran’ın ticari gemilere yönelik saldırı tehditleri ve deniz trafiğindeki kesintiler, küresel lojistik ağlarını daha da zorlaştırabilir. Bu durum, İran Devrim Muhafızları'nın savaşın sonunu belirleyeceğine dair açıklamalar ile yakından ilişkilidir.

Uzun Süren Savaşın Etkileri

Ekonomistler, çatışmanın devam etmesi halinde otomobil üretiminde gecikmeler, sevkiyat sorunları ve fiyat artışlarının kaçınılmaz olacağını ifade ediyor. Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasaları ve ticaret yolları üzerindeki etkisi sürerse, otomotiv sektörü yeni bir tedarik zinciri krizine doğru ilerleyebilir. Ayrıca, İran Devrim Muhafızları'nın Basra Körfezi'nde ABD tankerine füze saldırısı bölgedeki gerilimi artırmaktadır.