Aydın'ın Kuşadası ilçesinde yalnızca bu bölgede bulunan endemik bitki türü Tülüşah'ın yaşam alanları ciddi tehdit altında bulunuyor. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, bu bitkinin korunmaması halinde kaybolabileceğine dikkat çekerek acil önlemler çağrısında bulundu.

Tülüşah Bitkisinin Durumu ve Tehditler

Tülüşah (Aydın Gaşağı) bitkisi, sadece Güneybatı Anadolu'da görülmekte ve Kuşadası'nın simgeleri arasında yer almaktadır. EKODOSD, bu endemik türün ve anıtsal ağaçların korunmasının yasal bir zorunluluk olduğunu hatırlatarak, habitatlarının zarar gördüğünü vurguladı.

Başkan Bahattin Sürücü, Tülüşah'ın 1979 yılında bilim dünyasına tanıtıldığını ve Doğa Koruma ve Milli Parklar tarafından Tür Koruma Eylem Planı kapsamında koruma altına alındığını belirtti. Ancak, koruma kararına rağmen turizm baskısı ve plansız yapılaşma nedeniyle son 40 yılda yaşam alanlarının hızla daraldığını ve birçok popülasyonun yok olduğunu söyledi.

Koruma Çabaları ve Eksiklikler

Sürücü, Kuşadası'nın Söğucak Mahallesi güney bölgesinde bulunan önemli bir Tülüşah popülasyonunun villa projeleri nedeniyle büyük oranda yok edildiğini ifade etti. "Doğru planlama ile bu bitkiler yapılaşma içinde bile korunabilirdi," diyerek korumanın yetersizliğine dikkat çekti.

Bir yıl önce aynı bölgede, imar planında park alanı olarak ayrılan iki parselde Tülüşah bireyleri tespit edilip ilgili kurumlara bildirildi. Doğa Koruma ve Milli Parklar Manisa 4. Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda, alanların tel örgü ile çevrilmesi, bilgilendirme tabelalarının konulması ve imar planına işlenerek koruma altına alınması önerildi.

Ancak geçen sürede somut bir adım atılmadığını belirten Sürücü, yapılan son gözlemlerde bitkilerin bulunduğu alanlarda hayvan otlatma, gelişigüzel temizlik, yeni yollar açılması ve moloz dökülmesi gibi doğa tahribatı belirtilerinin görüldüğünü bildirdi.

Acil Koruma Önlemleri Gerekiyor

Tülüşah henüz çiçeklenme dönemine girmediği için fark edilmesinin zor olduğunu belirten Sürücü, acilen koruma çitlerinin yapılması, uyarı levhalarının yerleştirilmesi ve alanın fiziksel ile hukuki olarak güvence altına alınması gerektiğini vurguladı.

"Kuşadası'nın simgesi olan bu endemik türü korumak bir tercih değil, yasal ve vicdani bir zorunluluktur. Gerekli önlemler alınmazsa, bu değerin yok oluşuna hep birlikte tanıklık edeceğiz," dedi.

EKODOSD'nun çağrısı, Tülüşah bitkisinin yaşamsal alanlarını koruma konusunda yetkililerin hızlı ve etkili adımlar atması yönünde oldu.