Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'deki Organize Sanayi Bölgelerinde Meslek Yüksekokullarının yaygınlaştırılması amacıyla düzenlenen toplantıda önemli açıklamalarda bulundu. Özvar, OSB-MYO modelinin yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmayarak tüm organize sanayi bölgelerinde uygulanabilir ve sürdürülebilir hale getirilmesinin hedeflendiğini vurguladı.

Meslek Yüksekokullarının Güçlendirilmesi

YÖK'te gerçekleştirilen "Organize Sanayi Bölgelerinde Meslek Yüksekokullarının Yaygınlaştırılması Toplantısı"nda konuşan Özvar, mevcut meslek yüksekokullarının etkinliğinin artırılması ve sayılarının çoğaltılması için çalışmalar yapıldığını ifade etti. Üniversitelerin başarısının sadece mezun sayısı veya kontenjan doluluğu ile değil, mezunların iş gücü piyasasına giriş süreleri, bilgi ve becerilerinin sektör beklentileriyle uyumu ve istihdam performansıyla ölçüldüğünü belirtti.

Özvar, düşük istihdam oranlarına sahip, sektör tarafından karşılığı kalmayan veya işlevini yitiren programların gözden geçirildiğini, gerekirse kapatıldığını, dönüştürüldüğünü ya da kontenjanlarının azaltıldığını açıkladı. Buna karşılık, sanayi ve hizmet sektörlerinin ihtiyaç duyduğu alanlarda yeni programların açılması güçlü şekilde destekleniyor.

OSB-MYO Modelinin Başarıları ve 2024 Raporu

2018 yılında başlatılan OSB-MYO uygulamasının 2025 yılı itibarıyla 21 üniversitede 22 okulda faaliyet gösterdiğini söyleyen Özvar, bu okullara geçen yıl yaklaşık 110 milyon lira destek sağlandığını bildirdi. Ayrıca, desteklenen program sayısının 119'a ve öğrenci sayısının 7 bin 327'ye ulaştığını kaydetti. 2024 yılında hazırlanan ve yayınlanan Genel Değerlendirme Raporu'nun, OSB-MYO'ların performansını, uygulamalı eğitim kapasitesini ve mezun istihdam oranlarını kapsamlı şekilde ortaya koyduğu ifade edildi. 2022-2023 eğitim öğretim döneminden sonraki iki yıllık ilerlemenin memnuniyet verici olduğu belirtildi.

Uygulamalı Eğitimle Teorik Bilginin Entegrasyonu

Özvar, OSB-MYO modelinde eğitim ile üretim arasındaki mesafenin önemli ölçüde azaldığını dile getirerek, öğrencilerin eğitim süresince üretim ortamına doğrudan temas ettiğini, iş ortamını ve sektörel beklentileri tanıdıklarını söyledi. Teorik bilginin eş zamanlı olarak fabrika, atölye veya laboratuvarlarda pratik uygulamalara dönüştüğünü belirtti. Öğrencilerin iş güvenliği, kalite standartları, ekip çalışması ve hiyerarşik iş düzeni gibi konularda mezuniyet öncesinde kapsamlı deneyim kazandığı vurgulandı.

OSB-MYO mezunlarının istihdama katılım oranlarının oldukça yüksek olduğunu ifade eden Özvar, sanayinin eğitim sürecine aktif katkı sunduğunu ve OSB-MYO'lara ilişkin iş birliği mekanizmalarının canlı tutulmasının önemini vurguladı. Organize sanayi bölgelerine yapılan ziyaretlerin kesintisiz sürdürüleceği bildirildi.

Pilot Uygulamalar ve İş Birlikleri

Uygulamalı eğitim modeliyle, meslek yüksekokullarındaki öğrencilerin teorik bilgiyi üretim ortamında deneyimlemeleri, sorumluluk almaları ve üretim süreçlerine dahil olmalarının amaçlandığını belirten Özvar, kısa süreli staj uygulamalarının yerine 2+2 veya 3+1 gibi daha uzun süreli uygulamaların getirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Ankara, İzmir, Gaziantep, Bursa, Kocaeli, İstanbul ve Konya olmak üzere 7 pilot ilde başlatılan çalışmaların, mesleki eğitimin iş gücü piyasası ile uyumunu artırmayı, üniversite-sektör eşleşmesini veriye dayalı güçlendirmeyi ve bölgesel planlama ile kontenjan optimizasyonunu sağlamayı amaçladığı aktarıldı.

Pilot uygulamalarda 10'dan fazla çalışanı bulunan işletmelerin illere göre dağılımı ve 185 ön lisans programının 88 farklı NACE koduyla eşleştirildiği ifade edildi. Bu illerde yaklaşık 120 bin öğrencinin 3+1 uygulamasından faydalanabileceği belirtildi. Bu pilot uygulamanın mesleki eğitimin yeniden kurgulanması sürecinde referans noktası olarak görüldüğü ve ortaya çıkacak sonuçların modelin güçlü ve geliştirilmeye açık yönlerini ortaya koyacağı bildirildi.

Gelecek Hedefleri ve Kurumsal İş Birlikleri

Özvar, uygulamanın başarılı olması için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, sektör temsilcileri, işverenler ve kamu kurumlarının desteğinin kritik olduğunu vurguladı. Mesleki eğitimin yalnızca uygulama süresinin artırılmasıyla değil, sektörle kurumsal ve sürekli iş birliği zemini oluşturarak güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile yapılan iş birliği protokolünün stratejik bir adım olduğunu söyleyen Özvar, her ilde en az bir meslek yüksekokulunun ilgili ticaret veya sanayi odasıyla yakın ve yapısal ilişki kurmasının hedeflendiğini belirtti. Bu sayede müfredatların güncellenmesi, uygulama ve staj imkanlarının çeşitlendirilmesi ve mezunlarda aranan becerilerin daha net tanımlanmasının sağlanacağı kaydedildi.

İstanbul Sanayi Odası ile yürütülen iş birliği sayesinde üniversite-sanayi etkileşiminin derin ve sürdürülebilir bir zemine taşındığını belirten Özvar, büyük sanayi merkezlerinde teknolojik dönüşümün hızı göz önüne alındığında beceri ihtiyaçlarının düzenli analiz edilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti. Bu kapsamda İstanbul Sanayi Odası ve İŞKUR ile sektörün meslek bazında teknik beceri beklentilerini tespit etmek için anket çalışmaları yapıldığını ve bu verilerle ön lisans ve lisans programlarının güncelleneceğini söyledi.

Toplantıyı uzun vadeli ve kurumsal bir iş birliği sürecinin başlangıcı olarak nitelendiren Özvar, YÖK olarak OSB-MYO modelini tüm organize sanayi bölgelerinde uygulanabilir ve sürdürülebilir kılmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.