Uzmanlar, çocukların organize çetelere katılımında aile içi şiddet, ebeveyn davranışları, madde kullanımı, okuldan uzaklaşma ve televizyon dizilerindeki şiddet içeriklerinin önemli risk faktörleri olduğunu belirtiyor. Anadolu Ajansı'nın "Küçük Yaş, Büyük Suç" başlıklı dosya haberinin bu bölümünde, çocukların çetelere ve şiddete yönelmesinde etkili olan bu faktörler detaylı şekilde incelendi.

Okulların Rolü ve Okul Aidiyetinin Önemi

Okullar, çocuklar için güvenli alanlar ve sağlıklı rol modellerin yer aldığı ortamlar olarak ön plana çıkarken, okula aidiyet duygusu geliştiremeyen çocukların çetelere katılma riski artıyor. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seval Erden Çınar, çocukların son dönemde örgütlü çetelere çok fazla yöneldiğini ve bu sorunun çok katmanlı olduğunu ifade etti.

Çınar, çocuğun kişilik özellikleri, madde kullanımı, antisosyal davranışlar, aile içi şiddet ve ebeveynlerin tutumu ile sağlıksız boşanmalar sonucu ebeveynden erken ayrılmanın çocukları bu tür çetelere yönlendirdiğini açıkladı. Eğitim sistemini tek başına sorumlu tutmanın yanlış olduğunu belirten Çınar, okulun güçlü ve dolaylı bir belirleyici olduğunu vurguladı.

"Okul, aidiyet hissettiğimiz, davranışların düzenlendiği ve sağlıklı rol modeller kurduğumuz güvenli bir alandır. Okul koruyucu işlevlerini yerine getiremezse, çocuk için itici kurum haline gelir ve çetelere yönelmede temel yapısal sorunlar ortaya çıkar," dedi.

Aile ve Öğretmen İş Birliğinin Önemi

Okula aidiyet duygusu olmayan çocukların eğitimden kopma riski taşıdığını belirten Prof. Dr. Çınar, ailelerin öğretmenlere güvenle bağlanması gerektiğini ve öğretmenlerin öğretici, rol model ve çocukların duygularını fark edebilecek seviyede ilgili olması gerektiğini ifade etti.

Çınar, okul reddi ile birlikte başarısızlık ve akran zorbalığı gibi sorunların da görüldüğüne dikkat çekerek, küçük çetelerin okul içinde de var olduğunu, akran zorbalığı ve çeşitli şiddet türlerinin yaygın olduğunu aktardı. Okulların bu tür zorbalığa karşı etkili politikalar geliştirmesi ve sağlıklı okul kültürü oluşturmasının önemli olduğunu vurguladı.

Sosyal olarak dışlanan çocukların okuldan hızla uzaklaştığını belirten Çınar, psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin okul içinde sınırlı kalmayıp bireyi güçlendirme süreçlerinde de yer alması gerektiğini söyledi. Ayrıca, sosyal-duygusal öğrenme programlarının aileler ve eğitimcilerle birlikte yürütülmesinin gerekliliğine işaret etti.

Medya ve Şiddet İçeriklerinin Çocuklar Üzerindeki Etkisi

İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü'nden Dr. Halil Türker, son 10 yılda dizilerde şiddet tasvirinin arttığını, bazı senaryoların çocukları doğrudan etkilediğini belirtti. Özellikle hem sözlü hem de fiziksel şiddetin ekranlarda ön planda olduğunu ifade eden Türker, denetleme mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Türker, suç ve şiddet içerikli haber sunumlarının da çocuklar üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dikkat çekerek, haberlerin yayınlanmasında çocukların psikolojisinin gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Medya Okuryazarlığı ve Ebeveyn-Öğretmen İş Birliği

Dr. Türker, çocukların suç ve çete etkisinden korunması için ebeveynler ile öğretmenlerin iş birliği yapmasının önemine değindi. Medya okuryazarlığı eğitimi alan çocukların haber ve sosyal medya paylaşımlarına daha bilinçli yaklaştığını, rol modellerini daha iyi seçebildiğini söyledi.

"Medya okuryazarlığı eğitimi, çocukların iyi rol modelleri benimsemesi açısından şarttır," diyen Türker, kültür, sanat ve spor faaliyetlerinin çocuk gelişimine katkı sağladığını ve medya okuryazarlığı bilincinin artırılması gerektiğini ekledi.