Save the Children'ın yayımladığı yeni bir rapor, Rusya'nın saldırılarına ve olası topyekûn savaş riskine rağmen 1,6 milyondan fazla Ukraynalının Harkiv, Donetsk, Herson ve Sumi gibi cephe hatlarındaki bölgelerine geri döndüğünü ortaya koydu.

Vatan Hasreti ve Güvenlik Endişeleri

Rapor, görüşülen ebeveyn ve bakıcıların yaklaşık dörtte üçünün, evlerini ve yerel topluluklarını özlemenin yanı sıra kaçtıkları yerlerde kendilerini izole hissetmelerinin, tehlikeli çatışma bölgelerine geri dönme kararlarında önemli rol oynadığını gösterdi.

Save the Children Ukrayna Ülke Direktörü Sonia Khush, çocuklu ailelerin güvenlik açısından yüksek risk altında olmalarına ve sürekli hava saldırısı alarmları ile insansız hava araçlarının yarattığı psikolojik baskıya rağmen cephe hattındaki evlerine dönüşlerini anlamanın zor olabileceğini ifade etti.

Ekonomik Zorluklar ve Sosyal İzolasyon

STK, vatan hasretinden sonra eve dönmenin ikinci en önemli nedeni olarak mali zorlukları vurguladı. Raporda, birçok kişinin göç ettikleri yerlerde göreceli bir güvenlik bulsa da gelir kaynaklarından ve destek ağlarından uzak kaldıkları için finansal açıdan hayatta kalmakta zorlandıkları belirtildi.

Khush, "Bir savaş bölgesine geri dönmek kolay bir tercih değildir" diyerek, ebeveynlerin ve bakıcıların neredeyse yarısının çocuklarının ev sahibi topluluklarda kendilerini mutsuz, stresli veya yalnız hissetmeleri nedeniyle geri döndüklerini söyledi.

Çocuklar Üzerindeki Etkiler

Save the Children'ın çocuk koruma ekipleri, cephe bölgelerine dönüşün ölümcül riskler taşıdığını belirtti. Bombardıman, mayın tehlikesi ve sıcak çatışmaların devam ettiği bu bölgelerde çocuklar nitelikli eğitimden mahrum kalıyor, güvenli oyun alanlarını kaybediyor ve sürekli hava saldırısı sirenleri ile çatışma ortamına maruz kalarak ağır psikososyal travmalar yaşıyor.

Khush, savaşın etkilediği çocukların hayatlarını istedikleri yerde yeniden kurabilmeleri ve çatışmanın görünmez izlerini ömür boyu taşımasının önlenmesi için gerekli koruma, bakım ve fırsatların sağlanmasının önemine dikkat çekti.

Yerinden Edilme ve Göç Verileri

Rusya'nın Ukrayna'daki büyük çaplı savaşının üzerinden 4 yılı aşkın süre geçmesine rağmen yaklaşık 3,4 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmiş durumda, 5,9 milyon kişi ise yurtdışında güvenlik arayışında bulunuyor.

Ocak 2026 itibarıyla yaklaşık 4,4 milyon Ukraynalı, Avrupa Birliği'nde geçici koruma mekanizması kapsamında kayıtlı. Aralık 2025 verilerine göre, Ukrayna'nın cephe hattı bölgelerinde tahmini 9,1 milyon kişi yaşıyor ve bunların çoğu, 6,2 milyonu ise evlerini hiç terk etmedi.