6 Nisan 2026 Pazar günü Şam'da gerçekleşen görüşmelerde Ukrayna ile Suriye, güvenlik alanındaki iş birliğini artırma kararı aldı. Bu adım, Kiev'in Rusya'nın tam kapsamlı işgali ve bölgedeki İran savaşı devam ederken Orta Doğu'daki güvenlik ilişkilerini güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Zelenskiy’nin Suriye Ziyareti ve Görüşmeler

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Suriye’de geçici Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile bir araya geldi. Bu ziyaret, Beşar Esad’ın 2024’te devrilmesinin ardından Zelenskiy’nin Suriye’ye yaptığı ilk resmi ziyaret olma özelliği taşıyor.

Ziyaret, Zelenskiy’nin geçtiğimiz cumartesi Türkiye’ye ve önceki hafta Körfez ülkelerine yaptığı diplomatik turun hemen ardından, İran savaşının gölgesinde gerçekleşti. Ukrayna lideri, bu temaslarda güvenlik anlaşmaları imzalamayı ve ülkesinin drone teknolojisini hava savunma füzeleriyle takas etmeyi hedefliyor.

Güvenlik ve Ekonomik İş Birliği Vurgusu

Zelenskiy, Esad rejiminin çöküşünün ardından Ukrayna’nın Suriye’yi desteklediğini, istikrar ve kalkınma alanlarında Şam ile iş birliği yapmaya hazır olduklarını belirtti. İki ülkenin halklarının güçlenmesi ve ekonomilerinin büyümesi için yakın çalışacaklarını ifade etti.

Zelenskiy X platformunda yaptığı açıklamada, "Savaşın sonuçlarının nasıl aşılacağını ve Rusya’ya karşı yürütülen müzakere sürecini detaylıca ele aldık. Bugün bizi karşılayan tüm Suriyelilere minnettarım. Ukrayna, Esad rejiminin düşüşünden sonra yeni Suriye’yi destekleyen ilk ülkelerden biridir. İstikrar ve kalkınmayı desteklemeye devam edeceğiz." dedi.

Suriye lideri Ahmed eş-Şara ise görüşmenin ekonomik iş birliğini güçlendirme ve deneyim paylaşımı yollarına odaklandığını, bu ziyaretin Suriye’nin uluslararası ortaklıklarını genişletme kararlılığını gösterdiğini kaydetti.

Suriye’nin Stratejik Önemi ve Rusya İlişkileri

Körfez ülkelerinin aksine Suriye, Ukrayna’nın ilgisini çekebilecek modern anti-balistik hava savunma sistemlerine sahip değil. Bölgedeki diğer ülkeler gibi Suriye de İran yapımı drone veya füzelere karşı yeterli kapasiteye sahip değil. Ancak Suriye, aktif Rus askeri üslerine ev sahipliği yapmasıyla farklılık gösteriyor.

Kremlin, Moskova’da sürgünde bulunan eş-Şara’nın selefi Beşar Esad’ın önemli müttefiki konumunda. Eş-Şara, yaklaşık bir yıl önce göreve başladı ve uzun yıllar süren savaş ve küresel izolasyonun ardından yeni diplomatik ilişkiler kurmaya çalışıyor.

Rusya ile de belirli bir dengeyi koruyan eş-Şara, Ocak ayında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesine rağmen Suriye topraklarındaki Rus askeri üslerinin boşaltılmasını talep etmedi.

Rusya’nın Suriye’deki Kritik Üsleri

Moskova, Suriye’de Hmeymim ve Tartus olmak üzere iki önemli üssünü koruyor. Akdeniz kıyısındaki bu üsler, Rusya'nın Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Akdeniz bölgelerine erişimini sağlamak açısından büyük önem taşıyor.

Tartus Deniz Üssü, 1970’lerde Sovyetler Birliği tarafından kurulmuş, 2012’de Rusya tarafından modernize edilmiştir. 2013'ten beri Rus Donanması'nın Akdeniz'deki sürekli görev gücüne ev sahipliği yapıyor. Türkiye'nin Mart 2022’de Boğazları yabancı savaş gemilerine kapatmasının ardından Tartus, Rusya'nın Akdeniz’deki deniz varlığını sürdürmesinde kritik bir rol üstlendi.

Hmeymim Hava Üssü ise 2015’ten beri faaliyette olup, Rusya'nın Afrika operasyonları için ana lojistik üs görevi görüyor ve güney yönüne yapılan askeri uçuşlarda yakıt ikmal noktası olarak kullanılıyor.

Askeri Varlık ve Yeni Anlaşmalar

Geçtiğimiz yıl eş-Şara, Rus askeri varlığının sürmesi karşılığında Beşar Esad’ın yargılanmak üzere iadesini talep etmiş, ancak Moskova bu talebi reddetmişti.

Nisan 2025’te yaptığı açıklamada eş-Şara, Suriye’deki tüm silahların Rus menşeli olduğunu ve şu an için alternatiflerinin bulunmadığını belirtti. Ayrıca başta Türkiye olmak üzere yeni anlaşmalar yapmak için müzakerelerin devam ettiğini itiraf etti. Bu gelişmeler, İran savaşındaki stratejik çıkmaz ve bölgesel dengelerle bağlantılıdır.