Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin 5 Nisan 2026'da Şam'a gerçekleştirdiği ziyaret, Türkiye, Suriye ve Ukrayna arasında yeni bir üçlü mekanizmanın oluşturulmasıyla sonuçlandı. Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sibiha, bu platformda üç ülkenin güvenlik ve lojistik alanlarında iş birliği yapacağını açıkladı.

Üçlü Mekanizmanın Kuruluşu ve İlk Görüşmeler

Zelenskiy, 4 Nisan'da İstanbul'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile bir araya geldikten sonra, ertesi gün Türkiye Cumhurbaşkanlığına ait özel uçakla Şam'a gitti. Aynı gün, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da Suriye'ye resmi ziyarette bulundu. Fidan, Suriyeli yetkililerle ikili görüşmelerin yanı sıra Zelenskiy'nin Suriye'deki geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara ile yapacağı görüşmeye katıldı. Bu görüşmelerin detayları Hakan Fidan'ın Şam ziyareti kapsamındaki görüşmelerde yer almaktadır.

Dışişleri Bakanları Fidan, Suriye'den Esad Hasan Şeybani ve Ukrayna'dan Andriy Sibiha arasında gerçekleşen üçlü görüşmenin ardından ortak bir açıklama yapılmadı. Fidan ve Şeybani sessiz kalırken, Sibiha sosyal medya hesabından kapsamlı bir açıklama paylaştı.

Güvenlik, Gıda Güvenliği ve Lojistik Öncelikler

Andriy Sibiha, Şam'daki toplantıda Türkiye, Suriye ve Ukrayna arasında yeni bir formatta iş birliği gerçekleştirildiğini belirtti. Üç ülke, güvenlik iş birliği, gıda güvenliği ve lojistik konularını öncelikli olarak ele alacak. Özellikle ticaret yolları ve deniz yolu taşımacılığının güvenliği üzerinde duruldu.

Sibiha, Ukrayna'nın yeni girişimleriyle Suriye ve bölgedeki diğer ülkelere tahıl sevkiyatını mümkün kılacağını ifade etti. Zelenskiy ise sosyal medya üzerinden, "Yeni ilişkiler ve olanaklar inşa ediyoruz, güvenliğimizi sağlamak için çabalarımızı artırıyoruz" dedi.

Orta Doğu Açılımı ve Bölgesel Güvenlik İş Birliği

Zelenskiy'nin Şam ziyareti, Körfez ülkelerine hava savunma sistemleri konusunda iş birliği tekliflerini içeren Orta Doğu açılımının bir parçası olarak görülüyor. Katar ve Suudi Arabistan ile savunma anlaşmaları imzalayan Ukrayna, savaş deneyimi ve hava savunma teknolojisini bölge ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduğunu duyurdu.

Erdoğan ile İstanbul'daki görüşmesinde bu konu gündeme gelirken, Türkiye ve Ukrayna'nın önümüzdeki günlerde güvenlik alanında somut adımlar atması bekleniyor. Erdoğan da Türkiye'nin Ukrayna'nın Körfez ülkelerinin savunma ihtiyaçlarına yönelik girişimlerini memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Suriye'nin Savunma Kapasitesinin Güçlendirilmesi

Türkiye ile Suriye arasındaki iş birliği, Suriye'nin iç güvenliği ve sınırlarının korunması amacıyla yeni güvenlik kurumlarının oluşturulmasını içeriyor. Ağustos 2025'te imzalanan anlaşma, bu iş birliğinin temelini oluşturuyor. Askeri teknoloji açısından gelişmiş bir ülke olan Ukrayna ile yapılacak ortaklık, Suriye'nin savunma kapasitesinin artırılmasında önemli rol oynayacak.

Dışişleri Bakanları Fidan ve Şeybani'nin görüşmelerinde Suriye'nin askeri kapasitesinin geliştirilmesi ana başlıklardan biri oldu. Ayrıca, Ankara'nın Suriye ve Ukrayna arasında benzer bir iş birliği sürecini desteklediği belirtiliyor. Bu konudaki gelişmeler Zelenski'nin Suriye ziyareti ve görüşmeleri ile yakından ilişkilidir.

Üçlü Mekanizmanın Geleceği

Türkiye ve Ukrayna son on yılda savunma sanayi ve güvenlik alanlarında yoğun iş birliği geliştirdi ve ilişkilerini stratejik ortaklık seviyesine yükseltti. Suriye'de gerçekleşen ilk üçlü toplantının, bu ilişkilerin daha da ilerlemesi açısından kritik bir adım olduğu değerlendiriliyor.

Ancak, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların etkileri, üç ülkenin önceliklerini yakınlaştırdı ve özellikle güvenlik konusunu ön plana çıkardı. Üçlü mekanizmanın ilerleyen süreçte Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da katılımıyla bir zirve düzenleyip düzenlemeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Bakan Fidan, Şam ziyareti sonrası ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile bir araya geldi ancak görüşme hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.