İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in Gazze ve İran savaşına ilişkin tutumu, Türkiye kamuoyunda sıkça gündeme gelmeye başladı. Türkiye'de sosyal medyada ve televizyonlarda İspanya'ya destek mesajları paylaşılırken, İspanyol medya bu dayanışmayı gündeme taşıdı. Uzmanlar ise bu gelişmeleri, iki ülke arasında yıllardır süren sessiz bir yakınlaşmanın sonucu olarak değerlendiriyor.

Ortak Güvenlik Çıkarları ve NATO İşbirliği

Türkiye ile İspanya arasındaki işbirliğinin temelinde, NATO'nun güney kanadındaki ortak çıkarlar ve bölgesel krizlerin etkisi bulunuyor. İspanya, Türkiye'de en uzun süre Patriot hava savunma sistemi konuşlandıran ülke konumunda olup, bu alandaki işbirliği iki ülke arasında önemli bir güven bağı oluşturuyor.

İstanbul Politik Araştırmalar Enstitüsü (IstanPol) Dış Politika Programı Koordinatörü Riccardo Gasco, İspanya'nın Türkiye'yi ön cephe müttefiki olarak gördüğünü vurguluyor. Granada Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Alberto Bueno da ilişkilerin 2000'li yılların başına uzandığını ve İspanya'nın Türkiye'ye verdiği stratejik desteğin savunma ve sanayi alanlarında yeni fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Sürtüşmesiz ve Esnek İlişkiler

Barcelona Uluslararası İlişkiler Merkezi'nden Araştırmacı Samuele Abrami, İspanya'nın Türkiye ile toprak anlaşmazlığı yaşamadığını, Doğu Akdeniz'de rakip konumda bulunmadığını ve Türkiye'nin İspanya siyasetinde politik bir mesele olarak öne çıkmadığını ifade ediyor. Bu durum, Madrid'in Ankara ile ilişkilerinde daha bağımsız ve esnek hareket etmesini sağlıyor.

Yeni Dönemde Artan İşbirliği

Uzmanlar, iki ülke arasındaki sessiz yakınlaşmanın son dönemde yeni bir aşamaya geçtiğini belirtiyor. Ukrayna ve Ortadoğu'daki krizler, Türkiye'nin Avrupa ve NATO nezdindeki önemini artırdı. Bu kapsamda, Baykar ve Leonardo'nun ortaklığı ile 2025 başında duyurulacak işbirliği ve geçen yıl imzalanan 2,6 milyar euro değerindeki Hürjet satış anlaşması, bu gelişmelerin somut örnekleri olarak gösteriliyor.

Abrami, ABD'nin NATO'ya bağlılığındaki belirsizliğin, İspanya ve Türkiye gibi orta ölçekli güçlerin pragmatik işbirliklerini güçlendirmesine yol açtığını ifade ediyor. Türkiye'nin savunma projelerindeki hızlı ilerlemesi, İspanya açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor. Bu gelişmeler, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın savaşın sonlanması için yürüttüğü diplomasi ile paralellik gösteriyor.

AB İlişkileri ve Geleceğe Yönelik Perspektifler

İspanya-Türkiye ilişkilerinin Avrupa Birliği için bir model olup olmayacağı konusunda Abrami, bu ilişkinin kolayca kopyalanamayacağını belirtiyor. Ancak İspanya'nın yaklaşımının, siyasi bütünleşmenin tıkandığı dönemlerde bile Türkiye ile savunma işbirliğinin ilerleyebileceğini gösterdiğini vurguluyor.

Riccardo Gasco ise Avrupa'nın, Türkiye'yi daha kurumsallaşmış biçimde entegrasyon için bir fırsat penceresi olarak gördüğünü ifade ediyor. AB'nin karar alma süreçlerindeki farklılıklar nedeniyle Türkiye üzerinde daha fazla araç kullanılamadığına dikkat çekiyor. Abrami ise Türkiye'nin AB üyesi olmamasının, güvenlik ve ekonomi alanlarında katkılarını kurumsallaştırmanın önünde engel teşkil etmediğini belirtiyor.

Son Ziyaretler ve Siyasi İşaretler

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, 23 Mayıs 2025'te Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı İstanbul'da ziyaret etmişti. Ertesi gün Sosyalist Enternasyonal Konsey Toplantısı'nda "Free İmamoğlu" yazılı dövizi kaldırması, iki ülke arasındaki yakınlaşmanın sembolik bir göstergesi olarak yorumlandı. Bu gelişmeler, Türkiye'nin teknoloji ve savunma sanayisindeki ilerlemelerini anlatan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır'ın açıklamaları ile desteklenmektedir.