Fransız Le Monde gazetesinde yayımlanan kapsamlı bir analiz, Türkiye'nin Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecinde kritik bir konuma yükseldiğini ortaya koydu. İstanbul muhabiri Nicolas Bourcier ile Ankara muhabiri Céline Pierre-Magnani'nin kaleme aldığı yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Ukrayna savaşı kaynaklı endişeleri stratejik avantaj olarak kullanarak Türkiye'yi Avrupa savunmasının merkezine taşıdığı belirtildi.

Türk Savunma Sanayii ve Bölgesel Güçlenme

2022'de başlayan Ukrayna işgali ve 2024'te Donald Trump'ın ABD başkanlığına dönüşü, Türkiye için yeni fırsatlar yarattı. Washington'un NATO müttefiklerinden savunma harcamalarını artırmasını isterken kendi yükümlülüklerini hafifletmesi, Ankara'yı önemli bir tedarikçi haline getirdi. 2025'te Türkiye'nin silah ihracatı yaklaşık yüzde 50 artışla 10 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı ve SIPRI verilerine göre dünya sıralamasında 11. sıraya yükseldi.

Baykar, TAİ ve Aselsan gibi büyük savunma şirketlerinden beşi, dünya genelinde en büyük 100 savunma firması arasında yer alıyor. Baykar'ın 2025 cirosu 2,2 milyar euro olarak hedefleniyor. Haziran 2025'te Baykar ve İtalyan Leonardo, Bayraktar dronları üzerine odaklanan LBA Systems adlı ortak girişimi kurdu. Ayrıca, NATO üyesi Romanya ilk kez Türk yapımı Hisar sınıfı korveti satın alacağını açıkladı.

Stratejik İşbirlikleri ve Bölgesel Liderlik

Ukrayna'da ateşkes sonrası çok uluslu güçlerin deniz liderliği Türkiye'ye verildi. NATO, F-16 uçaklarının Baltık ülkelerine erken sevkiyatını talep etti. 1974 Kıbrıs ambargosu sonrası Türkiye, savunma sanayinde bağımsızlık kararı alarak Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı’nı kurdu ve Aselsan gibi önemli kurumları hayata geçirdi. Erdoğan döneminde ise yerli ve milli üretim yaklaşımı hızlandı; savunma sanayi ithalatı yüzde 80'den yüzde 20'ye düşerken, ihracat 170'ten fazla ülkeye yayıldı.

Bayraktar TB2 insansız hava aracı, Karabağ, Ukrayna ve Libya'daki operasyonlarda "oyun değiştirici" olarak tanımlandı ve düşük maliyeti nedeniyle "Gökyüzünün Kalaşnikov'u" lakabını aldı. 2018-2023 döneminde küresel silahlı İHA ihracatının üçte ikisi Türkiye kaynaklı oldu. Almanya ise silah ihracatı kısıtlamalarını gevşeterek Eurofighter teslimatı için onay verdi. Fransa ile ilişkilerde gerilim azalırken, diyaloglar arttı.

Değerlendirmeler ve Geleceğe Bakış

Le Monde yazarları, Türkiye'nin NATO'da ikinci en büyük orduya sahip olmasına rağmen, ortak komuta pozisyonlarının sınırlı kaldığını ve Yunanistan faktörü nedeniyle kimi zaman dışlandığını ifade etti. Ancak güvenlik öncelikleri doğrultusunda pragmatik yakınlaşmanın hız kazandığı vurgulandı. Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinde Türkiye'nin stratejik rolü masaya yatırılacak.

"Türkiye olmadan Avrupa güvenliği düşünülemez" sözünü kullanan Erdoğan ve Avrupa liderlerinin Ankara'ya olan ilgisi, otoriterleşme ve insan hakları eleştirilerine rağmen pragmatizmin öne çıktığını gösteriyor.

Avrupa'nın savunma kapasitesini artırmak ve işbirliğini derinleştirmek amacıyla Almanya, Fransa, Polonya, İngiltere ve İtalya'nın oluşturduğu Avrupa Beşlisi'nin ortak İHA üretimi taahhütnamesi, Türkiye'nin bölgesel savunma gücünü destekleyen gelişmeler arasında yer alıyor.

Türkiye'nin savunma sanayii ve diplomatik hamleleri, ABD'deki Siyonist lobinin algı operasyonlarıyla karşı karşıya kalırken, bu durum Türkiye'nin Afrika hamlesine yönelik uluslararası tepkiler bağlamında değerlendiriliyor.

Özellikle İtalya'nın dış politika tutumu ve Ukrayna'ya verdiği destek, bölgesel güvenlik dinamikleri içinde önemli bir yer tutuyor. İtalya Başbakanı Meloni'nin açıklamaları, İtalya'nın Ukrayna ve Orta Doğu politikası çerçevesinde Türkiye'nin stratejik konumunu tamamlıyor.