ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin süresinin 5 gün daha uzatıldığını duyurdu. Trump, İran ile yapılan görüşmelerin oldukça verimli geçtiğini belirtti. Bu, 28 Şubat'ta başlayan savaş sonrası İran ile yapılan ilk resmi görüşme açıklaması oldu. Trump’ın sözleri piyasalarda olumlu karşılandı; petrol ve doğalgaz fiyatlarında düşüş yaşandı.

Trump’ın Açıklamalarının Arkasındaki İki Gelişme

Uzmanlar, Trump’ın bu açıklamalarının iki ana etkene dayandığını ifade ediyor: Birincisi Körfez ülkelerinden gelen yoğun baskı, ikincisi ise ABD borsasındaki düşüşü engelleme çabası. Ancak Trump’ın çelişkili açıklamaları, tehlikenin tamamıyla ortadan kalkmadığını gösteriyor. Trump’ın gün içinde farklı zamanlarda yaptığı tutarsız beyanlar, liderin güvenilirliğini zedeliyor. Bazı gözlemciler, Trump’ın borsa açılmadan önceki açıklaması ile piyasaları manipüle etmeye çalıştığını düşünüyor. ABD borsası, geçen Cuma günü 1 trilyon dolar değer kaybederken, Trump’ın açıklaması sonrası tekrar yükselişe geçti.

İran’ın Güvensizliği Devam Ediyor

İran, ABD ile iki kez görüşme yapmasına rağmen geçmişte yaşanan bombardımanlar nedeniyle güven sorunu yaşıyor. İran Dışişleri Bakanı Arakçı, "Bize saldırmayacaklarına dair verilen sözler tutulmadı. Önemli ilerleme kaydedilen müzakereler sonrasında bile saldırıya karar verdiler. Deneyimlerimiz acı oldu, güvenimiz tamamen tükendi. Ateşkes kabul etmiyoruz. Savaşın tamamen ve kalıcı olarak sona ermesi ve bunun tekrarlanmayacağına dair garanti verilmesi gerekiyor" dedi. İran, Trump’ın hem verimli görüşmeler yapıldığını söyleyip hem de askeri yığınağı sürdürmesini çelişkili buluyor.

Körfez Bölgesinde Riskler Artıyor

İran’ın elektrik santrallerine yönelik saldırılar bölgeyi zor durumda bırakabilir. Ancak Körfez ülkelerinin elektrik ve su altyapısına yapılacak saldırılar, bölgeyi felç edecek nitelikte. İran resmi haber ajansı, Basra Körfezi'ndeki elektrik santrallerinin haritasını yayınlayarak, Körfez ülkelerinin ana elektrik santrallerinin %70-80’inin Basra Körfezi kıyılarında olduğunu ve İran füzelerinin menzili içinde bulunduğunu açıkladı.

Körfez ülkelerinde elektrik ve su sistemlerinin devre dışı kalması, bankacılık ve havayolu sektöründe kesintilere yol açarak günlük trilyonlarca dolarlık zarara neden olacaktır. ABD ve İsrail, bölgeyi savaşa sürüklemeye çalışırken, İsrail Başbakanı Netanyahu dünya ülkelerini savaşa çağırıyor. Körfez ülkeleri, ABD’ye yakın olmanın kendilerine güvenlik sağlamadığını, aksine hedef haline getirdiğini görüyor ve savaş sonrası ABD’ye bağlılıklarının devam edeceğine dair şüpheleri artıyor.

NATO ve Bölgesel Gerginlikler

Trump, savaşı NATO’ya yükleyerek sorumluluktan kaçma planları yapıyor. İngiltere'nin üslerini ABD’ye açması bunun ilk adımı olabilir. Ancak savaşın NATO tarafından mı yoksa ABD ve İsrail tarafından mı başlatıldığı tartışılıyor. NATO Genel Sekreteri Rutte’nin "NATO, Hürmüz Boğazı'nı açmaya muktedirdir" açıklaması endişe yaratıyor. Türkiye’nin NATO üyesi olarak İran’a sınır komşusu olması bu durumu daha kritik hale getiriyor.

Geçmişte ABD'nin savaşlara girmesi için düzenlenen olaylar göz önünde bulundurulduğunda, NATO’nun bu savaşa çekilmesi tehlikesi Türkiye için büyük bir risk oluşturuyor. Türkiye’nin savaştan uzak durup barışı tesis etmeye odaklanması gerektiği vurgulanıyor.

İsrail’in Lübnan’daki Genişleme Çabaları

İsrail, İran ile çatışırken aynı zamanda Lübnan’da Litani Nehri’ne kadar olan bölgeyi adım adım işgal ediyor. Bu bölgede tampon bölge kurmayı hedefleyen İsrail, Litani Nehri üzerindeki köprüleri vurmaya başladı. Kasimiye Köprüsü’nün havaya uçurulması Lübnan Cumhurbaşkanı Avn tarafından işgal girişiminin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Fransa’nın, Lübnan’daki bu gelişmelere karşı sessiz kalması eleştiriliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un, Akdeniz’e savaş gemisi göndermesi beklenirken, uluslararası kuruluşlar ve BM’den de Lübnan’daki işgale yönelik ciddi bir tepki gelmiyor.