İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın, ABD Başkanı Donald Trump’a NATO’dan ayrılması halinde ABD güçlerini ülkedeki üslerden 48 saat içinde çekmesi gerektiğini söylediğine dair sosyal medyada paylaşılan görüntünün sahte olduğu ortaya çıktı.

X platformunda yayılan ve Starmer’a atfedilen açıklama metninde, ABD’nin ittifaktan ayrılması durumunda bile İngiltere ve Avrupa’nın ortak savunma için birlikte hareket etmeye devam edeceği belirtiliyordu. Ayrıca, Starmer’ın ABD’nin İngiltere topraklarında yıllardır ücretsiz olarak asker bulundurduğunu iddia ederek, geçmişe dönük kira talep edeceği öne sürülüyordu.

Gerçek Dışı İddiaların Çürütülmesi

Ancak söz konusu konuşmanın sahte olduğunu gösteren çeşitli unsurlar bulunuyor. Trump, 17 Mart’ta Starmer’ın Orta Doğu’ya uçak gemisi gönderme talebini reddetmesi üzerine, Starmer’ı "Winston Churchill değil" diyerek eleştirmişti. Yine de tüm güvenilir kaynaklar, Starmer’ın ABD-İngiltere ilişkilerinin önemine vurgu yaptığını ve bölgeye yakın üslerin ABD kullanımına açılması gibi tedbirler dışında savaşa doğrudan katılmayacağını bildirdi.

Konuşmada kullanılan dil ve ton da Starmer’ın diplomatik üslubuyla uyumlu değildir. Ayrıca, bu metni paylaşan başlıca hesaplardan biri paylaşımını daha sonra silmiştir.

NATO Ülkeleri Arasında Kira Ödemesi Yapılmıyor

İddia edilen metnin bir diğer yanıltıcı yönü de NATO’nun ortak savunma ve maliyet paylaşımı politikalarını yanlış yansıtmasıdır. NATO standardına göre, bir ülke başka bir üye ülkede askeri personel bulundurduğunda, ev sahibi ülkeye kira ödemez; yalnızca kullanılan üslerin operasyonel masraflarını karşılar.

Bu uygulamanın hukuki dayanağı, 1951 tarihli NATO Kuvvetlerin Statüsüne İlişkin Sözleşme (SOFA) olup, bir NATO üyesinin başka bir müttefik ülkede askerlerini ağırlaması durumunda, üs, tesis ve altyapıyı ev sahibi ülkenin kendi ordusuna sağladığı koşullardan daha kötü şartlarla sunamaz. Böylece, İngiltere Savunma Bakanlığı kendi üsleri için kendine kira ödemediği gibi, ABD’nin de kira talep etmesi söz konusu değildir.

Ek olarak, 1973 tarihli İngiltere-ABD Maliyet Paylaşımı Anlaşması gereği, ABD’nin kullandığı üslerin mülkiyeti İngiltere Savunma Bakanlığı’nda kalmakta ve Washington sadece işletme ile genişletme giderlerinden sorumludur.

Daha yakın tarihlerdeki belgeler de NATO ülkelerinin askerlerini diğer üye ülkelerde konumlandırmak için kira ödemediğini teyit etmektedir. Örneğin, Mart 2026’da İngiltere’de yayımlanan parlamento bilgilendirme notu, NATO maliyet paylaşımı uygulamalarını tekrar vurgulamıştır. Ayrıca, 2019’da Polonya ile ABD arasında imzalanan Geliştirilmiş Savunma İşbirliği Anlaşması ve 2023’te NATO’ya katılan Finlandiya’nın ABD ile yaptığı Savunma İşbirliği Anlaşması da bu uygulamanın geçerliliğini göstermektedir.