ABD ve İsrail, geçen cumartesi günü İran’a yönelik geniş kapsamlı hava saldırıları düzenleyerek ülkenin ruhani lideri Ali Hamaney ve birçok üst düzey yetkiliyi hedef aldı. Bu operasyon Ortadoğu’da yeni bir savaşın fitilini ateşledi. Saldırılar öncesinde Beyaz Saray ve Pentagon’dan danışmanlar, Trump’ı olası belirsizlikler konusunda defalarca uyardı. Ancak Trump, risklere rağmen “büyük risk, büyük kazanım” stratejisiyle bu hamleyi yaptı.

Stratejik Belirsizlikler ve Danışmanların Endişeleri

Operasyon öncesinde Amerikan medyasında yer alan haberler, Washington yönetiminin askeri, jeopolitik ve iç politika açısından karşılaşacağı risklere dikkat çekiyordu. İlk üç gün içinde yaşanan gelişmeler, danışmanların çekincelerinin yerinde olduğunu gösterdi. ABD, çatışmalarda üç askerini kaybetti. Trump, önceki akşam yaptığı açıklamada asker kayıplarının artabileceğini ifade etti. Washington Post’a göre Pentagon’da çatışmaların kontrolden çıkabileceği ve hava savunma stoklarının zorlanacağı endişeleri artıyor.

İran’ın Körfez’deki ABD üslerini hedef alması diplomatik krizi derinleştirdi. Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek kriz küresel enerji piyasalarını etkileyebilir. Kasımda yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde halk desteğinin düşük olması, Washington yönetiminin süreci yönetmesini zorlaştırıyor.

Trump’ın Çelişkili Açıklamaları ve Savaşın Belirsiz Süreci

Trump’ın savaşla ilgili sık sık değişen açıklamaları, Beyaz Saray’ın plansızlığını ortaya koyuyor. Saldırının hemen ardından Axios’a verdiği röportajda savaşın birkaç gün içinde ya da uzun sürebileceğini söyledi. Ertesi gün The Atlantic’e verdiği demeçte diplomasiye açık olduğunu belirtti. Aynı gün Daily Mail’e operasyonun dört haftalık bir süreç olarak planlandığını ifade etti.

Pazar akşamı New York Times’a konuşan Trump, İran’da yönetimi devralabilecek üç aday olduğunu söyledi. Ordu ve polisin teslim olacağını belirtti, ardından Venezuela modelini önerdi. ABC News’e ise ilk saldırının başarılı olduğunu ve hedeflenen adayların çoğunu ortadan kaldırdığını açıkladı. Bu açıklamalar savaşın süresi ve nihai hedefi konusunda netlik sunmuyor.

İran Halkı ve Olası İç Ayaklanma

Trump’ın en büyük umudu İran halkının sokağa çıkması yönünde. İlk açıklamasında İranlılara "Bombalar düşerken evlerinizde kalın, biz işimizi bitirdiğimizde yönetimi devralın" çağrısı yaptı. Ancak uzmanlar, İran Devrim Muhafızları’nın yaklaşık 180 bin kişilik gücü ve geçmişte protestoları sert bastırma kapasitesi göz önüne alındığında, geniş çaplı ayaklanmanın otomatik olarak rejim değişikliğiyle sonuçlanmayacağını belirtiyor. Bu görüşler, İran'dan ABD'ye Sert Yanıt: Rubio'nun İtirafı Gündemde başlıklı makalede detaylandırılıyor.

Kara Birlikleri İhtimali ve Operasyonun Gidişatı

Trump, New York Post’a verdiği röportajda İran’a yönelik operasyonlarda kara birliklerinin kullanılmasının ihtimal dışı olmadığını söyledi. "Çekincem yok" diyen Trump, "Muhtemelen gerekmez ama gerekirse kullanırız" ifadelerini kullandı.

Trump, saldırıların planlandığından çok daha hızlı ilerlediğini savunarak, “Tahran yönetiminin üst düzey yetkililerinden onlarcasını ortadan kaldırdık ve liderlik açısından tam zamanında çok ilerisindeyiz” dedi. Saldırı kararının, Cenevre’deki son görüşmelerin ardından ve İran’ın gizlice nükleer projeler yürüttüğüne dair istihbaratın etkisiyle alındığını belirtti. Bu gelişmeler, Trump: İran'a Kara Operasyonuna Gerek Kalmayabilir başlıklı haberde de ele alınmıştır.

ABD Kamuoyu ve Anketler

CNN’e telefonla verdiği röportajda Trump, ABD ordusunun İran’ı hedef aldığını belirtip, “büyük dalganın” henüz gelmediğini söyledi. Anketlerde çoğunluğun kendisini desteklediğini düşündüğünü aktardı ancak anket sonuçlarının kendisi için öncelikli olmadığını vurguladı. Öte yandan Reuters-Ipsos tarafından gerçekleştirilen ve 1.282 yetişkinin katıldığı bir ankette Amerikalıların yalnızca dörtte birinin İran saldırılarını desteklediği ortaya çıktı. Bu durum, Trump'tan İran'a Yönelik Saldırılarla İlgili Beklenmedik Açıklama başlıklı makalede de tartışılıyor.