Uzmanlar, 2026 yılı içinde El Niño iklim olayının gerçekleşme ihtimalinin artmasıyla birlikte küresel sıcaklıklarda yeni rekorların kırılabileceği konusunda uyarıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre, Temmuz-Eylül döneminde El Niño'nun ortaya çıkma olasılığı %50-60 arasında tahmin ediliyor. Şubat-Nisan aylarında ise La Niña'dan ENSO-nötr koşullara geçişin %60 ihtimalle gerçekleşmesi bekleniyor.

NOAA, yılın erken döneminde yapılan tahminlerin kesinlik oranının düşük olduğunu ve iklim modellerindeki belirsizliğin devam ettiğini belirtiyor.

El Niño ve La Niña Nedir?

Pasifik Okyanusu'nda meydana gelen El Niño ve La Niña, dünya genelinde hava durumunu etkileyen zıt iklim olaylarıdır. Pasifik'teki alize rüzgarları genellikle doğudan batıya eserken, sıcak yüzey sularını batıya doğru taşır. El Niño, İspanyolca'da "erkek çocuk" anlamına gelir ve bu rüzgarların zayıfladığı ya da yön değiştirdiği, böylece doğu Pasifik'teki suların normalden daha sıcak hale geldiği dönemlerde ortaya çıkar.

La Niña ("kız çocuk"), alize rüzgarlarının güçlenmesiyle sıcak suların batıya, Avustralya ve Güneydoğu Asya kıyılarına sürüklendiği, soğuk suyun okyanus derinliklerinden yükseldiği ve özellikle Amerika kıtasında deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamadan daha düşük olduğu dönemleri ifade eder.

El Niño'nun Hava Durumuna Etkileri

Birleşik Krallık Ulusal Atmosfer Bilimleri Merkezi'nden iklim bilimci Kieran Hunt'a göre, El Niño tropikal karasal alanlarda yağışlarda azalma eğilimi oluşturur. Bu durum, Asya, Afrika ve Güney Amerika musonlarının normalden daha kuru geçmesine neden olabilir. Aynı zamanda ABD'nin güneyi, Peru, Arjantin, Güney Avrupa, Kenya ve Uganda gibi bölgelerde yağış artışı ve zaman zaman seller görülebilir.

El Niño, tropikal bölgelerde sıcak hava dalgalarını şiddetlendirerek, bu yılların genellikle en sıcak yıllar arasında yer almasına yol açar. Bazı meteorologlar, tipik bir El Niño olayının küresel ortalama sıcaklıkta geçici olarak 0,1-0,2°C artışa neden olduğunu belirtirken, insan kaynaklı iklim değişikliğinin sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,3-1,5°C sıcaklık artışı yarattığını vurgulamaktadır. Bu artışın etkileri ve küresel iklim riskleri hakkında daha fazla bilgi için küresel iklim risk analizinin acil önlemleri inceleyebilirsiniz.

El Niño Tanımlamasında Güncellemeler

Yaklaşık 75 yıldır meteorologlar, El Niño ve La Niña olaylarını tropik Pasifik'teki üç bölgenin sıcaklıklarının 30 yıllık ortalamalara göre 0,5 derece sapmasına göre tanımlıyordu. Ancak küresel ısınmanın etkisiyle "normal" kabul edilen değerler sürekli değişiyor.

Bu nedenle NOAA, geçtiğimiz aydan itibaren tropik bölgelerin geri kalanıyla karşılaştırılan yeni bir sıcaklık endeksi kullanmaya başladı. NOAA Jeofizik Akışkanlar Dinamiği Laboratuvarı'ndan meteorolog Nat Johnson, yeni yöntem ile eski yöntem arasındaki farkın zaman zaman yarım dereceye ulaştığını ve bunun önemli sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.

Johnson'a göre, bu değişiklik eski sisteme göre birkaç La Niña olayının daha fazla, birkaç El Niño olayının ise daha az kayda geçeceği anlamına geliyor.

Woodwell İklim Araştırma Merkezi'nden Jennifer Francis ise, El Niño geliştiğinde yeni bir küresel sıcaklık rekorunun muhtemel olduğunu ifade ediyor. Francis, "Normal" kabul edilen değerlerin onlarca yıl önce geride kaldığını ve sistemde biriken ısının aşırı hava koşullarını tetikleyeceği için herkesin hazırlıklı olması gerektiğini söylüyor. Bu aşırı hava koşullarının etkileri ve sürdürülebilirlik konuları hakkında detaylı bilgi için yapay kar üretiminin çevresel zorlukları başlıklı makalemizi okuyabilirsiniz.