ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Tahran arasında enerji altyapısı krizinin tırmandığı dönemde diplomasiye ağırlık verdi. Hafta sonunda İran'a 48 saat süre tanıyarak Hürmüz Boğazı'nı açmasını isteyen Trump, aksi halde İran'ın elektrik santrallerinin hedef alınacağını belirtmişti. İran ise karşılık olarak Körfez'deki petrol ve enerji tesislerinin meşru hedef haline geleceğini duyurmuştu.

Bu gerilim yüksek seyrederken, Trump'ın 23 Mart'ta yaptığı müzakere açıklamaları savaşın başlangıcından bu yana ilk barış umudunu doğurdu. Bu gelişmeler, Trump'ın İran politikası ve diplomasi sinyalleri ile paralellik gösteriyor.

Trump: "Somut Bir Anlaşma Mümkün"

ABD saatiyle erken saatlerde açıklama yapan Trump, Truth Social hesabından ABD ile İran arasında son iki gün içinde Ortadoğu’daki düşmanlıkların tamamen sona erdirilmesine yönelik verimli görüşmeler yapıldığını ifade etti. Ayrıca, ABD Savunma Bakanlığı'na İran'daki elektrik santrallerine yönelik tüm planlanan saldırıları beş gün süreyle erteleme talimatı verdiğini duyurdu.

CNBC'ye konuşan Trump, "İran'la somut bir anlaşma yapılabileceğini" belirtti.

Witkoff ve Kushner Görüşmeleri Yönetiyor

Fox Business'a verdiği röportajda, görüşmelerin önceki gece gerçekleştiğini aktaran Trump, ABD adına Özel Temsilci Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın süreci yürüttüğünü söyledi. Florida'da gazetecilere, görüşme talebinin İran'dan geldiğini ve anlaşma olasılığının yüksek olduğunu ifade etti: "Bir anlaşma olabilir ve bu İran ile bölge için çok iyi bir başlangıç olur."

İran’da Rejim Değişikliği ve Anlaşma Detayları

Trump, İsrail'in de yapılacak anlaşmadan memnun kalacağını belirtti. Tarafların görüşmelerde önemli noktalarda mutabık kaldığını ve 15 maddelik bir mutabakat listesi oluşturulduğunu söyledi. Görüştükleri kişinin İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney olmadığını ifade eden Trump, "İran'da ciddi bir rejim değişikliği olacak. Belki Venezuela'da olduğu gibi bir lider bulunur, ya da birleşik bir liderlik olur" dedi.

Trump'ın Güveni ve Bölgedeki Diplomasinin Yönü

Florida'dan ayrılmadan önce gazetecilere, "Hiçbir şeyi garanti etmeyen bir anlaşma yapma ihtimalimizin oldukça yüksek olduğunu" ve "Bahis oynayan biri olsaydım, bunun gerçekleşeceğine bahse girerdim" ifadelerini kullandı. Tennessee'nin Memphis kentinde yaptığı konuşmada ise "İran çok iyi niyetli, barış istiyorlar. Nükleer silah sahibi olmayacaklarına dair anlaşmaya vardılar, ama göreceğiz. Bunu başarmak gerekiyor" dedi. Bu konuşma, Trump'ın diplomasi ve barış umutları ile örtüşüyor.

Diplomatik Hareketlilik ve Bölgesel Rol

Axios ve Reuters'ın aktardığına göre, diplomatik temaslar doğrudan müzakere şeklinde olmasa da çeşitli ülkeler üzerinden yürütülen arka kanal girişimlerini içeriyor. Türkiye, Mısır ve Pakistan, Washington ile Tahran arasındaki gerilimi azaltmak için son günlerde mesaj trafiğinde rol oynadı. Reuters, önceki akşam Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Witkoff, Kushner ve İranlı yetkililerle birlikte Avrupalı ve bölge liderleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirdiğini bildirdi.

İran’dan Trump’ın Açıklamalarına Sert Tepki

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Trump’ın açıklamalarını yalanlayarak, "ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı. Sahte haberler finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine saplandığı bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor" dedi. Kalibaf, İran halkının saldırganların tam ve pişmanlık duyacakları şekilde cezalandırılmasını talep ettiğini ve tüm İranlı yetkililerin bu hedefe ulaşılana kadar liderlerinin ve halkının yanında duracağını vurguladı.

İran Dışişleri Sözcüsü: "Müzakere Değil Mesajlaşma"

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile aracılar vasıtasıyla mesaj alışverişi olduğunu ancak müzakere yapılmadığını ifade etti. Bekayi, "ABD'nin savaşın sona erdirilmesi için bazı dost ülkeler aracılığıyla gönderdiği mesajları aldık ve uygun cevaplar verdik. İran'ın hayati altyapısına yönelik her türlü saldırının vahim sonuçları konusunda gerekli uyarılar yapıldı" diye konuştu.

Bekayi, "Savaşın başladığı günden bu yana ABD ile hiçbir şekilde müzakere yapılmadı. İran’ın savaşın sona erdirilmesi ile ilgili şartları ve Hürmüz Boğazı'yla ilgili tavrı değişmedi" ifadelerini kullandı. Bu gelişmeler, Merkel ve Trump'ın İran'a yönelik saldırıların ertelenmesi konusundaki görüşmeleriyle bağlantılıdır.